Anlamı
1) motorlu taşıtlarda motoru boşa almak, boşta çalıştırmak; 2) mec. herhangi bir işi yavaşlatmak.
Detaylı Açıklama
Rölantiye almak deyimi iki ayrı kullanımıyla bilinir. Birinci anlamda motorlu taşıtlarda motoru boşa almak, motor hareketi azaltmak yani vites boşa alındığında ya da debriyaja basıldığında motorun düşük devirde çalışmasını sağlamayı anlatır. İkinci anlamda ise mecazi olarak herhangi bir işi, projeyi ya da süreci yavaşlatmak, asgari düzeye indirmek anlamını taşır. Trafik sıkışıklığında aracını rölantiye alan bir şoför, otoyolda durup biraz dinlenmek için motoru kapatmayıp rölantiye alan sürücü, yoğun bir dönem sonrasında işini geçici olarak rölantiye alan girişimci, ailedeki bir sıkıntı yüzünden kariyer hedeflerini rölantiye alan bir profesyonel tipik bağlamlardır. Söz nötr veya hafif sitemli bir tonla geçer; halk dili teknik bir terimi sosyal ve mesleki kararlarına ustaca uyarlamıştır.
Rölantiye Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Trafiğin yoğun olduğu kavşakta uzun süre beklemek zorunda kalan sürücü aracını rölantiye almak için debriyaja bastı.
- Yıl sonu işlerini ertelemek isteyen girişimci şirketi geçici olarak rölantiye alıp bir ay tatile çıkmaya karar verdi.
- Ailedeki ağır sorunlar yüzünden kariyer hedeflerini bir süre rölantiye alan profesyonel kendine zaman tanımayı tercih etti.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Fransızca ralenti kelimesinden Türkçeye geçen rölanti sözcüğünden türemiştir. Otomobil sanayisinin yayılmasıyla halk diline girmiş; mecazi anlamı da hızla kazanılmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Manuel vitesli araçlarda vites boşa alınıp el frenine basılarak aracın hareketi durdurulur ama motor çalışmaya devam eder. Otomatik vitesli araçlarda fren pedalına basılarak araç durdurulur ve viteslerin P ya da N pozisyonu kullanılır. Modern araçlarda bu süreç sürücüye otomatik destek sistemleriyle kolaylaştırılır.
Mecazi olarak söz bir işin geçici olarak yavaşlatılması, asgari düzeye indirilmesi, ama tamamen durdurulmaması gereken durumları işaretler. İş hayatında yoğunluk azaltma, kariyer molası verme, projeyi bir süre askıya alma gibi pek çok kararı kapsar. Halk dili teknik bir manevranın esnekliğini sosyal karara taşımıştır.
Aile içinde yeni doğum, ağır hastalık, kayıp gibi olağanüstü dönemlerde, beklenmedik finansal sıkıntılar yaşandığında, kişisel tükenmişlik anlarında, hayat tercihlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğinde bu karar tipik olarak alınır. Halk dili duraksamanın kontrollü biçimini bu kalıpla ifade eder.