Anlamı
1) duygulara hoş gelecek biçimde konuşmak veya davranmak; 2) hoşa gitmek.
Detaylı Açıklama
Ruhu okşamak deyimi iki ayrı kullanımıyla bilinir ve iki kullanım birbirinden net biçimde ayrılır. Birinci anlam aktif bir davranışı anlatır; bir kimsenin başka birine sıcak, sevgi dolu, içtenliği gözeten biçimde davranmasıdır. Burada eyleyen bir öznesi vardır ve bir başkasının duygularına dokunur. İkinci anlam ise pasif bir hâli anlatır; bir şeyin, bir müziğin, bir manzaranın ya da bir lezzetin insan içine huzur, dinginlik, hoşluk vermesidir. Burada eyleyen değil, etkilenen kişi öne çıkar. Söz ruh kavramının iç dünyanın merkezi olduğu kabulünden gelir; okşamak fiilinin sevgi ve sıcaklık çağrışımı içsel rahatlamanın metaforuna ustaca uyarlanmıştır. Halk dili duygusal incelmenin değerini bu çift yönlü kullanımıyla kapsamlı biçimde dile getirir.
Ruhu Okşamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Annesinin yumuşak sözleri ve sıcak bakışları küçük çocuğun ruhunu okşamak için tam zamanında geldi.
- Pencereden süzülen ılık ikindi güneşi yorgun yetişkinin ruhunu içtenlikle okşadı.
- Köyden gelen o güzel türkü kentin gürültüsünde yorulmuş herkesin ruhunu yumuşak bir biçimde okşadı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, ruh kavramının iç dünyanın merkezi olduğu halk inancından doğmuştur. Okşamak fiilinin sevgi ve sıcaklık çağrışımı içsel rahatlamanın metaforuna ustaca uyarlanmıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam aktif bir davranışı anlatır; bir öznenin bir başkasına sevgi dolu davranmasıdır. İkinci anlam ise pasif bir hâli anlatır; bir şeyin kişinin içine huzur ya da hoşluk vermesidir. İlk anlamda bir kişi diğerine dokunur; ikinci anlamda bir nesne ya da olgu kişiyi etkiler. Cümlenin öznesi ve nesnesi iki anlamı kolayca ayırt etmeye yarar.
Birinci anlam sevgi sözcükleri kullanmak, içten övgü yapmak, samimi ilgi göstermek, dikkat çekici küçük bir hediye sunmak, kişiyi takdir eden bir mektup yazmak gibi pek çok duygusal yaklaşımı kapsar. Halk dili duygulara dokunan her tür davranışı bu kalıpla işaretler; insani sıcaklığın çeşitli ifadelerini içerir.
İkinci anlam güzel bir manzara, hoş bir müzik, sevilen bir yemek, sevilen bir kitap, ılık bir güneş, akan bir su, bir orman yürüyüşü gibi pek çok hoş duyu deneyimi için söylenir. Halk dili estetik beğeniyi de bu kalıpla ifade eder; doğanın, sanatın ve gündelik küçük güzelliklerin içe verdiği huzuru aktarır.