Anlamı
sabahleyin ortalık aydınlanmaya başlamak:
'Şafak sökerken evden çıkıyor, akşam karanlığında dönüyordu.' -R. Enis.
Detaylı Açıklama
Şafak sökmek, sabahleyin gün doğmadan önce ortalığın yavaş yavaş aydınlanmaya başlaması, günün ilk ışıklarının belirmesi anlamına gelir. Gece karanlığının çözülüp ufkun ağarması, doğunun kızıllaşıp aydınlanması bu söze örnektir. Sökmek fiili, aydınlığın karanlığı âdeta yırtarak, söküp açarak ortaya çıkmasını imler. Söz hem gerçek anlamıyla günün başlangıcını, sabahın ilk aydınlığını; hem de mecazen uzun bir bekleyişin, karanlık ve zorlu bir dönemin sonunda beliren bir umudu, bir aydınlanmayı anlatabilir. Şafak sökerken yola çıkmak, geceyi uykusuz geçirip şafağı beklemek bu sözle betimlenir. Sabahın ilk ışıklarının belirip ortalığın aydınlanmaya başlamasını, günün doğuşunu anlatan; kimi zaman mecazen karanlık günlerin ardından umudun doğuşunu da imleyen güzel bir sözdür.
Şafak Sökmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Şafak daha yeni sökerken yola çıktılar; güneş doğmadan köye varmak istiyorlardı.
- Bütün gece hiç uyumadı; pencerenin önünde oturup şafağın sökmesini bekledi.
- Zor günler geride kalıyordu; sanki onlar için de yepyeni bir şafak söküyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Aydınlığın karanlığı âdeta yırtarak, söküp açarak ortaya çıkmasını katar. Gece karanlığı bir örtü gibidir; şafak, bu örtüyü söküp aydınlığı açığa çıkarır. Fiil, günün doğuşunu edilgen bir belirişten çok, güçlü bir açılış gibi anlatır.
Uzun bir bekleyişin, karanlık ya da zor bir dönemin sonunda beliren bir umudu, bir aydınlanmayı anlatır. Sıkıntılı günlerin ardından iyi günlerin gelmeye başlaması, mecazen şafağın sökmesine benzetilir. Bu kullanımda söz, bir umut doğuşunu imler.
Sabahleyin gün doğmadan önce, ortalığın yavaş yavaş aydınlanmaya başladığı o ilk anı betimler. Gece karanlığı çözülür, ufuk ağarır, doğu kızıllaşır. Şafak sökerken yola çıkmak ya da geceyi uykusuz geçirip şafağı beklemek bu ana örnektir.