Anlamı
rastgele yerlere:
'Bu kurnaz dilenci böylece inisiyatifi göstermelik de olsa eline alıp sağa sola emirler vermeye başladı.' -İ. O. Anar.
Detaylı Açıklama
Sağa sola deyimi, rastgele yerlere, gelişigüzel yönlere, belirli bir hedef olmadan yapılan eylemleri ifade etmek için kullanılan bir zarftır. Bir hedef gözetmeden, dağınık ve rastgele yapılan hareketleri anlatır. Kalabalık bir pazarda sağa sola bakan bir alıcı ya da telaşa kapılıp sağa sola haber gönderen biri, bu zarfı kullanır. Söz nötr, gözlemci, eleştirel ya da mizahi bir tutum taşır. Sağ ile sol birbirinin zıttı olduğu için ikileme kapsayıcı bir alan oluşturur; yani her yöne, oraya buraya anlamına gelir. Modern Türkçenin temel zarflarından biridir; bir işi düzensiz, plansız ve gelişigüzel yapmayı kısa bir kalıpla anlatır. Yönsüzlüğü ve dağınıklığı çarpıcı biçimde dile getirir.
Sağa Sola Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Telaşa kapılan adam sağa sola emirler yağdırıyor ama ortada düzenli bir plan görünmüyordu.
- Kalabalık pazarda sağa sola bakan alıcı sonunda aradığı ürünü aile büyüğünün yönlendirmesiyle bulabildi.
- Telaşa kapılıp sağa sola haber gönderen amcamız ailesinin endişesini gereksiz yere artırmaktan kaçınamıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, belirli bir hedef gözetmeden, dağınık ve rastgele yapılan her tür eylemi kapsar. Telaşla oraya buraya bakmak, gelişigüzel emirler yağdırmak ya da panikle koşuşturmak buna örnektir. Ortak olan, hareketin bir yön ve düzenden yoksun, gelişigüzel oluşudur.
Sağ ile sol birbirinin zıttı olduğu için ikileme kapsayıcı bir alan oluşturur; yani her yöne anlamına gelir. Sağ ve sol imgesiyle, gelişigüzelliği çarpıcı biçimde dile getirir. Halk dilinin kapsayıcılığı ifade etmedeki ustalığını gösterir.
Söz çoğu zaman hafif eleştirel, mizahi ya da gözlemci bir ton taşır. Düzensiz, amaçsız ve dağınık bir davranışı yansıtır; bir hedefe yönelmeden oraya buraya savrulmayı anlatır.