Anlamı
herkesin işitip öğrendiği şey, dikkatsiz kimse için bir daha söylenmez.
Detaylı Açıklama
Sağır için iki kere keramet olmaz atasözü, söyleneni dinlemeyen, dikkatsiz ya da kayıtsız kalan kişiye aynı şeyin tekrar tekrar anlatılmayacağını ifade eden eski bir halk sözüdür. Atasözündeki sağır kelimesi gerçek işitme engelini değil, mecazi olarak dinlememeyi ve uyarıyı dikkate almamayı anlatır; bugün engellilik üzerinden kurulmuş eski bir mecaz olduğu için dikkatli aktarılmalıdır. Dersi dinlemeden tekrar isteyen bir öğrenci, defalarca aynı bilgiyi soran bir çalışan, sürekli uyarıldığı halde dikkat etmeyen bir tanıdık, basit talimatları önemsemeyen biri bu sözün kullanıldığı bağlamlara örnek olabilir. Söz, dinlemeyen kişiye sınırsız tekrar beklememesi gerektiğini söyler. Asıl vurgu işitme engelinde değil, dikkat ve sorumluluk eksikliğindedir. Bu yüzden açıklamada mecazın sınırı özellikle belirtilmelidir.
Sağır için İki Kere Keramet Olmaz Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Dersi dinlemeden tekrar isteyen öğrenciye öğretmen, eski bir sözle sağır için iki kere keramet olmaz denirdi ama asıl mesele dikkat etmek, diye uyardı.
- Defalarca aynı bilgiyi soran çalışana karşı yönetici sağır için iki kere keramet olmaz sözünü eski ve sert bir hatırlatma olarak andı.
- Sürekli aynı uyarıyı duyup dikkat etmeyen tanıdık için aile büyükleri sağır için iki kere keramet olmaz sözünün dinlememeyi eleştirdiğini söylediler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz kişisel sorumluluk anlayışını taşır. Dikkat etmek kişinin kendi sorumluluğudur; başkalarından sürekli tekrar beklemek doğru görülmez. Ancak atasözündeki sağır kelimesinin gerçek işitme engelini hedeflemediği, eski ve kaba bir mecaz olduğu özellikle belirtilmelidir.
Keramet Arapça kökenli bir kelimedir; olağanüstü güç, manevi bağış, üstün başarı anlamlarını taşır. Sözde olağan dışı bir bilgi ya da öğreti olarak kullanılır; sözün ironik tonu burada keramet sözcüğünün abartılı seçimiyle oluşur. Keramet imgesiyle, bir şeyin herkese ayrıca gösterilmeyeceğini çarpıcı biçimde anlatır.
Eğitim bağlamında söz öğrenci-öğretmen ilişkisinde sorumluluğun karşılıklı olduğunu hatırlatır. Öğretmen sabırlı olmalı ama öğrenci de dikkatli olmalıdır. Dikkatsiz kişinin, kaçırdığından kendisinin sorumlu olduğunu yansıtır. Dinlemek ve dikkat etmek isteyenin fırsatı kaçırmayacağını ima eder.