Anlamı
ağıt yakmak.
Detaylı Açıklama
Sagu sağmak deyimi, ölen bir kişinin ardından ağıt yakmak, üzüntülü bir tonla ağıt söylemek anlamında kullanılır. Sagu eski Türkçede ağıt anlamına gelen bir kelimedir; sağmak fiili ile birleşerek ağıt yakma eylemini ifade eder. Anadolu'da ölen bir aile büyüğünün ardından gözyaşlarıyla ağıt yakan bir teyze, savaşta ölen genç bir askerin ardından köyde sagular yakılması ya da bir gencin ardından mahalle kadınlarının topluca ağıt söylemesi bu sözün doğal bağlamlarıdır. Söz hüzünlü ve yasla ilgilidir; düğün ya da ayrılık türküsünden farklı olarak ölüm ardından söylenen ağıdı anlatır. Eski Türk yas geleneğinin dilde kalan izlerinden biridir. Bugün kentlerde büyük ölçüde unutulsa da, kimi yörelerde ağıt yakma geleneği hâlâ sürer ve bu köklü söz onunla birlikte yaşamaya devam eder.
Sagu Sağmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ölen aile büyüğünün ardından gözyaşlarıyla teyzem yaşlanan sesiyle sagu sağmak için odaya kapandı.
- Genç yaşta ölen komşularının ardından kadınlar avluda toplanıp dokunaklı bir biçimde sagu sağmaktaydı.
- Savaşta ölen genç askerin ardından köyde kadınlar toplanıp acı bir tonda sagu sağdılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sagu, eski Türkçede ağıt anlamına gelen bir kelimedir; yas sırasında ölen kişinin ardından söylenen şiirsel sözleri ifade eder. Orta Asya Türk kültürünün ortak mirasından gelir ve Türk sözlü edebiyatının eski türlerinden biri sayılır. Sağmak fiiliyle birleşerek ağıt yakma eylemini karşılar.
Sagu, eski Türk edebiyatında ağıt türüne verilen addır; ölen kişinin ardından duyulan acıyı, onun iyi yönlerini ve geride bıraktıklarını dile getiren şiirsel bir anlatımdır. Divânu Lugâti't-Türk gibi eski kaynaklarda örneklerine rastlanır. Zamanla yerini büyük ölçüde ağıt sözcüğüne bırakmıştır.
Çağdaş kentsel yaşamda sagu sözcüğü büyük ölçüde kullanımdan düşmüştür. Yine de kimi yörelerde ölünün ardından ağıt yakma geleneği sürer; ancak bu iş bugün çoğunlukla sagu değil, ağıt olarak anılır. Söz, eski yas dilinin dilde kalan bir izidir.