Anlamı
1) çok ince:
'Avurtları çökmüş, boynu yakasının ortasında sap gibi kalmıştı.' -H. Taner. 2) argo yalnız, tek başına.
Detaylı Açıklama
Sap gibi deyimi iki anlamda kullanılır. Birinci anlamda çok ince, zayıf, kuru görünümlü bir bedeni anlatır; bu kullanım bedensel görünüşe dair olduğu için bağlama göre kırıcı olabilir, dikkatle kullanılmalıdır. İkinci anlamda ise argoda yalnız, tek başına kalmış birini niteler. Sap, tahıl bitkisinin uzun, ince ve dik duran gövdesidir. Ağır bir hastalık sonrası çok zayıflayan biri birinci anlama; kalabalık bir ortamda arkadaşları gidip tek başına kalan biri ikinci anlama örnektir. Söz hafif gözlemci, argo ya da mizahi bir tutum taşır. Hem zayıf bir bedeni hem de bir ortamda yapayalnız kalmış birini anlatabilen, esnek bir benzetmedir. Aynı imge, hem fiziksel bir görünüşü hem de sosyal bir durumu karşılayabilir.
Sap gibi Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzun süren hastalıktan sonra öyle zayıflamıştı ki boynu, yakasının içinde sap gibi ince kalmıştı.
- Ağır hastalık sonrası çok zayıflayan tanıdık için sap gibi kaldı denirken herkesin sesinde daha çok kaygı vardı.
- Kalabalık bir grupta arkadaşları gidince sap gibi kalan genç, sosyal ortamın değişen yapısını üzülerek yaşadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam, tahıl sapının uzun, ince ve dik görünümünden hareketle insan bedeninin zayıflığına taşınmıştır. Ekin sapının kuruluğundan gelen bir benzetmedir. Ancak bedensel görünüşü hedef aldığı için bu kullanım kırıcı olabilir; kişilere yöneltildiğinde incitici bir ton kazanabilir.
İkinci argo anlam, dilin yaratıcı genişlemesinin bir örneğidir. Tek başına dik duran sap imgesi, yalnız kalmış bir kişinin sosyal görünümüne benzetilmiştir. Bir ortamda kimsesi kalmayıp tek başına dikilen kişiyi anlatır.
Bağlam iki anlamı kolayca ayırır. Birinci anlam beden tasviri yapan cümlelerde, ikinci anlam sosyal durum bildiren cümlelerde geçer. Cümlenin tonu ve yanındaki kelimeler hangi anlamın kastedildiğini gösterir. Özellikle beden tasvirinde sözün kırıcı olabileceği unutulmamalıdır.