Anlamı
tam anlamıyla, bütünüyle:
'O sapına kadar askerdir; asker doğmuş, asker ölecektir.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Sapına kadar deyimi, bir niteliğin bir kişide ya da bir şeyde tam anlamıyla, bütünüyle, eksiksiz biçimde bulunduğunu vurgulamak için kullanılır. Saplı bir aletin sapından ucuna kadar bir bütün oluşturması, bütünlüğün ve tam olmanın imgesine dönüştürülmüştür. Asker doğup asker ölen biri için sapına kadar asker; hiç taviz vermeyen dürüst biri için sapına kadar dürüst denir. Söz takdir edici, vurgulu ya da kararlı bir tutum taşır; bir niteliğin kişide tepeden tırnağa, hiçbir eksiği olmadan bulunduğunu anlatır. Bir özelliğin yarım yamalak değil, insanın her yanına işlemiş olduğunu öne çıkarır. Genellikle olumlu niteliklerin bütünlüğünü vurgulamak için söylenir. Bir insanı ya da bir şeyi, en küçük eksiği bile olmadan tarif etmenin kısa ve güçlü yoludur.
Sapına Kadar Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- O, sapına kadar askerdir; asker doğmuş, asker ölecek dercesine hayatını tümüyle orduya adamıştı.
- Yıllarca dürüstlüğüyle bilinen tecrübeli esnaf, herkesin dediği gibi sapına kadar dürüst bir kişiydi.
- Mesleğine bağlı kalan profesyonel, ailesinin de tanıdığı üzere sapına kadar dürüst ve samimi bir tutum sergilerdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sap, bir aletin ya da nesnenin tutulan kısmıdır; aletin bütünlüğünün başlangıç noktasıdır. Bir aleti sapından ucuna kadar incelemek, onu bütünüyle değerlendirmek demektir. Bu somut imge, bir niteliğin bir kişide baştan sona, eksiksiz bulunmasını anlatmaya taşınmıştır.
Söz; dürüstlük, samimiyet, sadakat, mesleki bağlılık ve ahlaki tutarlılık gibi değerlerin bir kişide eksiksiz, tepeden tırnağa bulunduğunu vurgulamak için kullanılır. Kişinin bu değerleri her yönüyle taşıdığını anlatır.
Söz olumsuz niteliklerle de kullanılabilir; sapına kadar yalancı, sapına kadar sahtekâr gibi. Ancak pratikte daha çok olumlu niteliklerin bütünlüğünü anlatmak için kullanılır. Sözün hangi yönde okunacağını bağlam belirler.