Anlamı
çok sararmak:
'Heyecandan dudakları titriyordu ve benzi sapsarı kesilmişti.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Sapsarı kesilmek deyimi, bir kimsenin beklenmedik bir korku, şok, heyecan ya da hastalık sonucu yüzünün birden sararması, renginin son derece solması anlamında kullanılır. Sapsarı, pekiştirmeyle normalden çok daha yoğun bir sarıyı; kesilmek fiili ise değişimin aniliğini anlatır. Beklenmedik bir kötü haber alan biri ya da korkunç bir olaya tanık olan bir kişi, sapsarı kesilir. Söz çarpıcı, hüzünlü ya da gözlemci bir tutum taşır; ani bir duygusal şokun yüzdeki en görünür izini, rengin bir anda çekilişini betimler. Korku ya da şaşkınlık anında bedenin verdiği o ani tepkiyi, gündelik dilin çarpıcı bir imgesiyle yakalar. İnsanın iç dünyasındaki sarsıntının yüze nasıl yansıdığını gösterir.
Sapsarı Kesilmek (olmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Heyecandan dudakları titriyor, benzi sapsarı kesilmişti; kötü haberi duyar duymaz olduğu yere yığılacak gibiydi.
- Beklenmedik kötü haberi alan teyzem o anda sapsarı kesildi, koltuğa hızlıca oturmak zorunda kaldı.
- Büyük bir heyecan anında çarpan kalbiyle baş etmeye çalışan genç, sapsarı kesilen yüzüyle hastaneye yöneldi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, ani bir korku ya da şok karşısında yüzün birden sararmasını anlatır. Böyle anlarda yüze giden kanın azalmasıyla rengin çekildiği, gündelik gözlemle bilinir. Deyim, bu tanıdık tepkiyi, iç dünyadaki sarsıntının bedene yansımasını çarpıcı biçimde dile getirir.
Sapsarı kelimesi, sarı renginin sap önekiyle pekiştirilmesinden oluşur. Türkçenin zengin pekiştirme yapısı renk kelimelerinde sıkça görülür: sapsarı, bembeyaz, kapkara, yemyeşil gibi. Bu yapı, rengin yoğunluğunu güçlü biçimde ifade eder.
Ani ve güçlü bir duygunun yüze vurduğu her durumda söylenir; kötü bir haber almak, korkutucu bir olayla karşılaşmak ya da beklenmedik bir suçlamayla yüzleşmek gibi. Ortak nokta, güçlü bir duygunun yüzde birden görünür hâle gelmesidir.