Anlamı
güçlükler ortaya çıkmak, çözülmesi çok güç bir duruma gelmek. 'Düz ovada sarpa çekme yolunu / Ver mektebe okutsunlar oğlunu' -Âşık Veysel.
Detaylı Açıklama
Sarpa sarmak deyimi, bir olayın ya da durumun güçlüklerle dolu, çözülmesi çok güç bir hâle gelmesi; içinden çıkılmaz duruma dönüşmesi anlamında kullanılır. Söz, sarp ve geçilmesi güç bir arazi imgesinden gelir. Küçük bir anlaşmazlığın derin bir krize dönüşmesi ya da bir mahkeme sürecinin uzayıp çözümsüzleşmesi, işlerin sarpa sarmasıdır. Söz kaygılı, hayretli ya da uyarıcı bir tutum taşır; bir sorunun küçükken çözülmezse giderek içinden çıkılmaz bir hâle geleceğini anlatır. Dağın sarp, geçilmez yamaçları, işlerin çözümsüzleşmesine güçlü bir imge sağlar. Çoğu zaman bir uyarı olarak, sorun daha büyümeden çözülsün diye söylenir. Küçük bir pürüzün, zamanında ele alınmazsa nasıl aşılmaz bir engele dönüşebileceğini dağ imgesiyle çarpıcı biçimde anlatır.
Sarpa Sarmak (çekmek) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Küçük bir anlaşmazlık zamanında çözülmeyince mesele kısa sürede sarpa sardı ve herkesin sabrını zorladı.
- Aile içi anlaşmazlık derin bir krize sarpa sarınca büyükler arabuluculuk için bir araya gelmek zorunda kaldı.
- Mahkeme sürecinin uzayıp sarpa sarması taraflar arasında bir uzlaşma arama ihtiyacını ortaya çıkardı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, eski Türkçe sarp (dik, dağlık) kelimesinden halk diline yerleşmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sarp eski Türkçeden gelen bir kelimedir; dik, dağlık, geçilmesi güç olan arazi anlamlarını taşır. Söz, sarp ve geçilmesi güç bir araziye benzeterek bir işin içinden çıkılmaz hâle gelmesini anlatır. Somut bir coğrafi kavram, soyut bir güçlük durumunun metaforu olur.
Kolayca çözülür sanılan bir işin beklenmedik biçimde çetrefilleştiği her durumda söylenir; bir aile anlaşmazlığının büyümesi, bir hukuki sürecin çıkmaza girmesi ya da bir işin komplikasyonlarla zorlaşması gibi. Söz, bir işin çözülmez hâle gelmesini anlatır.
Söz önleyici bir bilgelik taşır; bir sorunun başlangıçta çözülmesi gerektiğini, büyümeye bırakılırsa içinden çıkılmaz hale geleceğini hatırlatır. İşlerin çözümsüzleştiği durumlarda sıkça söylenir. Önlem almanın ve sorunu büyütmemenin önemini vurgular.