Anlamı
bir şeye, bir olaya sebep olmak, yol açmak:
'Bu acıya kendi sebebiyet verdiğini hissetmekten gurur duyuyordu.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Sebebiyet vermek deyimi, bir kimsenin ya da bir olayın başka bir olaya, duruma veya sonuca yol açması, neden olması anlamında kullanılır. Sebebiyet, Arapça kökenli bir kelimedir ve sebep olma, nedensellik anlamını taşır. Trafikte küçük bir dikkatsizliğiyle büyük bir kazaya yol açan bir sürücü ya da bir sözüyle tartışma başlatan biri, olaya sebebiyet vermiş olur. Söz çoğu zaman olumsuz bir sonucun sorumluluğunu belirtmek için kullanılır; bir gelişmenin arkasındaki nedeni ve o nedenin sahibini işaret eder. Resmî ve hukuki dilde de sıkça geçer, çünkü bir sonuçtan kimin sorumlu tutulacağını nedensellik bağıyla ortaya koyar. Bir eylemin, ardından gelen sonuçlardan ayrı düşünülemeyeceğini vurgular. Bu nedenle söz, çoğu zaman bir kusurun ya da ihmalin sonuçlarını birine bağlarken kullanılır.
Sebebiyet Vermek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu acıya kendisinin sebebiyet verdiğini bildiği hâlde, tuhaf bir biçimde bundan gurur duyuyordu.
- Trafikte küçük bir ihmaliyle büyük bir kazaya sebebiyet veren sürücü kararsız bir biçimde hastaneye yönelmek zorunda kaldı.
- Gerekli özeni göstermediği için ekibinin başarısızlığına sebebiyet veren yönetici sonradan derin bir özeleştiri yaptı.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Arapça sebebiyet (sebep olma) kelimesinden Türkçeye geçmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sebebiyet Arapça kökenli bir kelimedir; sebep olma, nedensellik, yol açma anlamlarını taşır. Türkçeye Osmanlıca yoluyla girmiş ve halk dilinin temel kavramlarından biri olmuştur. Bir sonuca neden olmayı, onu tetiklemeyi yansıtır.
Bir sonucun sorumluluğunun, ona yol açan kişide olduğunu ima eder. Bir kişinin eylemlerinin başka olaylara yol açtığını, bu sonuçlardan sorumlu olduğunu vurgular. Çoğu zaman olumsuz bir sonuca yol açma bağlamında kullanılır.
Hukuki bağlamda sebebiyet kavramı modern hukukun temel taşlarındandır. Bir eylemin sonuçlarından sorumlu olmanın hukuki temeli sebebiyet ilkesidir. Hukuk ve gündelik dilde, bir sonuca neden olmayı anlatmak için sıkça geçer. Bir gelişmenin arkasındaki nedeni ve sorumluluğu vurgular.