Anlamı
1) bir yere özellikle gitmemek:
'Mektebin semtine bile uğramamışlar da hangi derse çalışmışlar acaba?' -M. Yesari. 2) birini hiç aramamak, onunla ilgisini kesmek:
'Nice iyiliklerde bulunduğu kimseler, onun semtine uğramaz olmuşlardı.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Semtine uğramamak deyimi iki anlamda kullanılır. Birinci anlamıyla, bir yere hiç gitmemeyi, o mekâna ayak basmamayı anlatır. İkinci anlamıyla ise birini hiç aramamayı, onunla ilgisini tümüyle kesmeyi ifade eder. Okulun semtine bile uğramayan bir öğrenci birinci anlama; bir zamanlar iyilik gördüğü kişilere sonradan hiç uğramayan biri ikinci anlama örnektir. Söz çoğu zaman bir dargınlığı, bir ihmali ya da kimi zaman bir nankörlüğü sezdirir. İçinde, eskiden var olan bir bağın kopmasından doğan bir soğukluk vardır. Bir yere ya da bir kişiye büsbütün sırt çevirmeyi, aradaki mesafeyi olabildiğince açmayı anlatır. Kimi zaman kırgınlığın, kimi zaman da unutmanın bir işareti olarak, ilişkinin ne denli zayıfladığını gösterir.
Semtine Uğramamak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aylardır okulun semtine bile uğramayan öğrenci, dersleri nasıl geçeceğini hiç düşünmüyordu.
- Zamanında iyilik gördüğü kişiler, sonradan onun semtine hiç uğramaz oldu.
- Eski mahallesini özlese bile yıllardır oranın semtine uğramayan amca, herkeste bir merak uyandırıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlam fiziksel olarak bir yere gitmemeyi ifade eder; mekansal bir mesafe bildirir. İkinci anlam ise kişisel olarak biriyle ilişkiyi kesmeyi anlatır; sosyal bir mesafe bildirir. Bağlam iki anlamı kolayca ayırır; öznenin niteliği ve cümlenin tonu hangi anlamın kastedildiğini gösterir.
Söz sosyal mesafe, dargınlık, ihmal ve kimi zaman nankörlük gibi olumsuz davranışları işaretler. Çoğu zaman bir küskünlük ya da ilgisizlik yüzünden birinin yanına hiç uğramamayı anlatır.
Çağdaş hayatta da söz karşılığını korur; bir dargınlığın ardından koparılan bir dostluk, ihmal edilen bir aile bağı ya da tümüyle kesilen bir ilişki için söylenebilir. Söz, bir yere ya da bir kişiye artık hiç uğramaz olmayı; aradaki bağın büsbütün zayıflamasını dile getirir.