Anlamı
herkes kendisini buyurucu durumda görür, iş yapmakla yükümlü saymazsa ortadaki işi kim yapar?
Detaylı Açıklama
Sen ağa ben ağa koyunları kim sağa atasözü, bir toplulukta herkes kendini ağa, yani buyuran, üst konumda gören biri sanıp iş yapmaktan kaçınırsa, ortadaki temel işlerin kimse tarafından yapılmayacağını anlatır. Ağa buyuran, koyun sağmak ise yapılması gereken emektir; herkes ağalık taslarsa sürüyü sağacak kimse kalmaz. Ailede herkesin ev işinden kaçındığı ya da bir ekipte herkesin yönetici olmak isteyip iş üstlenmediği durumlar, bu sözle anlatılır. Atasözü eleştirel ve öğretici bir hava taşır; iş bölümü ve sorumluluk paylaşımı olmadan hiçbir işin yürümeyeceğini vurgular. Sen dede ben dede bu atı kim tımar ede ve sen zot ben zot ata kim vere ot atasözleri, aynı bilgeliği farklı imgelerle dile getiren yakın kardeşleridir. Herkesin buyurmaya kalktığı, kimsenin iş tutmadığı bir düzenin ayakta kalamayacağını hatırlatır.
Sen Ağa Ben Ağa, Koyunları (inekleri) Kim Sağa? Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Evde herkes buyruk vermeye kalkıp iş tutmayınca, anneannem sen ağa ben ağa koyunları kim sağa deyip herkesi işe koştu.
- Projede herkes yöneticilik yapmak isteyince, ekip lideri sen ağa ben ağa koyunları kim sağa diyerek işi kimin yapacağını sordu.
- Düğün hazırlığında kimse sorumluluk almak istemeyince, sen ağa ben ağa koyunları kim sağa sözü akıllara geldi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Herkesin üstünlük tasladığı yerde işin ortada kalacağını anlatır. Herkesin yönetici olmak isteyip iş yapmaktan kaçındığı bir durumun olumsuz sonuçlarını yansıtır. Bir işin yürümesi için birinin de o işi üstlenmesi gerektiğini yansıtır. İş bölümünün ve sorumluluk paylaşımının önemini öne çıkarır.
Anadolu hayvancılığında ağa hayvanların sahibi ve yöneticisidir; koyun ise üretim yapan, sağılan, ürün veren hayvandır. Halk dili bu somut sosyal hiyerarşi gözlemini iş bölümünün metaforuna taşımıştır. Koyunları kim sağar sorusuyla, işi kimin yapacağını çarpıcı biçimde sorar.
Sen dede ben dede bu atı kim tımar ede ve sen zot ben zot ata kim vere ot atasözleri aynı bilgeliği farklı sözel kalıplarla aktarır. Üç atasözü birbirine paralel olarak halk dilinde yaşar. Herkesin ağalık tasladığı bir düzenin işlemeyeceğini anlatır.