Anlamı
çok yüksek sesle bağırmak.
Detaylı Açıklama
Sesi ayyuka çıkmak deyimi, bir kimsenin çok yüksek sesle bağırması, sesinin uzak mesafelerden duyulacak kadar yükselmesi anlamında kullanılır. Ayyuk, Arapça kökenli bir kelimedir; gökyüzünün en yüksek noktasını anlatır. Sesin ayyuka, yani göğe kadar çıkması, abartılı bir yükseklik imgesi kurar. Bir tartışmada öfkeyle bağıran biri ya da golü coşkuyla kutlayan taraftarların gürültüsü, sesi ayyuka çıkan durumlardır. Söz çoğu zaman çarpıcı bir hava taşır; kimi zaman öfkeyi, kimi zaman coşkuyu, kimi zaman da bir feryadı anlatır. İçinde, bir sesin sıradan bir yükseklikte kalmayıp âdeta göğü delecek kadar yükselmesinin abartısı vardır. Bir bağırışın, bir şikâyetin ya da bir sevincin her yerden duyulacak kadar yükseldiğini, çarpıcı bir imgeyle dile getirir. Sesin gökyüzüne ulaşması gibi güçlü bir betimlemeyle, aşırı yüksekliği somutlaştırır.
Sesi Ayyuka Çıkmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Aile içinde tartışırken sesi ayyuka çıkan büyüğün öfkesi neredeyse bütün evi çınlattı.
- Futbol maçında gol atılınca sesi ayyuka çıkan taraftarlar stadın tribünlerini coşkulu bir atmosfere bürüdü.
- Beklenmedik haberle sesi ayyuka çıkan akrabamız aile üyelerini şaşkına çevirmişti.
Kökeni ve Hikayesi
Söz, Arapça ayyuk (gökyüzünün en yüksek noktası) kelimesinden Türkçeye geçmiştir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ayyuk Arapça kökenli bir kelimedir; gökyüzünün en yüksek noktasını, yıldızların yer aldığı uzak alanı ifade eder. Astronomi ve şiir dilinde Türkçeye girmiştir. Halk dili bu somut astronomik kavramı sesin yüksekliği için metafor olarak kullanmıştır.
Söz sesin fiziksel olarak gökyüzüne ulaşması imgesiyle aşırı bir yükseklik abartısı yapar. Görsel ve duyusal imge sözün etki gücünü artırır; dinleyicinin zihninde unutulmaz bir resim bırakır.
Modern hayatta da söz karşılığını korur; bir stadın coşkusundan bir tartışmanın gürültüsüne kadar, sesin çok yükseldiği birçok durum için söylenebilir. Söz, bir sesin ya da bir şikâyetin öyle yükselmesini anlatır ki, her yerden duyulur hâle gelir.