Anlamı
beni sevdiğine inandığım kişi için yapmayacağım şey yoktur, onun bir dediğini iki etmem, ama sevilmediğimi anlarsam kendime olan saygımı ondan üstün tutarım.
Detaylı Açıklama
Sevenin kuluyum sevmeyenin sultanı atasözü, kendisine sevgi ve değer göstereni gönülden karşılayan, ama sevilmediğini anladığında özsaygısını koruyup geri çekilen kişiyi anlatır. Söz eski ve abartılı bir dille kurulmuştur; buradaki kul olmak ifadesi gerçek bir boyun eğmeyi değil, sevgi görene gönülden karşılık vermeyi simgeler. Kul ile sultan arasındaki çarpıcı zıtlık, sevgi görene yakın durmayı, sevmeyene karşı ise onuru korumayı anlatır. Dostça bir ilgiye candan karşılık veren biri ya da değer görmediği bir ilişkiden onurunu koruyarak uzaklaşan bir kişi, bu sözle anlatılır. Atasözü, sevgi ile özsaygı arasındaki dengeyi hatırlatması bakımından dikkat çekicidir. Sevgi görülen yerde gönülden bağlanmayı, sevgi görülmeyen yerde ise kendi değerini korumayı öğütler. Karşılıksız bir sevgiye boyun eğmemenin, insanın onurunu koruması anlamına geldiğini sezdirir.
Sevenin Kuluyum, Sevmeyenin Sultanı Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kendisine değer verenlere candan yaklaşan adam, sevenin kuluyum sevmeyenin sultanı derdi hep.
- Sevilmediğini fark edince sınır koyan çalışan, sevenin kuluyum sevmeyenin sultanı sözünü özsaygı olarak yorumladı.
- Takdir edilmediği iş yerinden saygılı biçimde ayrılan adam, sevenin kuluyum sevmeyenin sultanı diyerek kararını açıkladı.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz, kişisel onuru, öz saygıyı ve sevgi temelli ilişki kurmayı öne çıkarır. Eski söyleyişteki kul ifadesi abartılıdır; çağdaş yorumda körü körüne bir teslimiyet değil, sevgi görene candan karşılık vermek anlaşılmalıdır. Sevilmediğini anladığı yerde ise kişinin kendi değerini koruması öne çıkar.
Kul tarihsel olarak en alt sosyal konumu, sultan ise en üst konumu temsil eder. Halk dili bu çarpıcı sosyal hiyerarşi zıtlığını sevgi ilişkisinin iki yönlü dengesine taşımıştır. Görsel imgenin etki gücü sözün dinleyicide unutulmaz bir resim bırakmasını sağlar.
Çağdaş ilişkilerde de söz karşılığını korur; ister bir dostlukta ister bir iş ortamında olsun, değer görülmeyen bir yerde kendi onurunu koruma tutumunu anlatır. Söz, sevgiye sevgiyle karşılık vermeyi; ama karşılıksız bir ilgiye boyun eğmeyip özsaygıyı korumayı öne çıkarır.