Anlamı
hısımlık oluşturmak:
'Süleyman Şah, kurtuluşu Osman Oğulları ile sıhriyet peyda etmekte görüyordu.' -F. F. Tülbentçi.
Detaylı Açıklama
Sıhriyet peyda etmek, iki kişi ya da iki aile arasında evlilik yoluyla akrabalık, hısımlık bağı kurmak anlamına gelir. Sıhriyet, evlilikten doğan akrabalığı; peyda etmek ise oluşturmayı, meydana getirmeyi karşılar. Söz özellikle eski metinlerde, tarih ve edebiyat dilinde geçer; aileler arasında evlilik yoluyla kurulan yakınlığı ve hısımlık bağını anlatır. Tarihî metinlerde hanedanlar, aşiretler ya da aileler arasında siyasi ve toplumsal bağların evlilikle güçlendirilmesi bu sözle ifade edilebilir. Bugünkü gündelik dilde pek kullanılmaz; daha çok kitabi, ağırbaşlı ve eski bir söyleyiştir. Bu nedenle güncel kullanımda tarafların rızasını ve evliliğin kişisel yönünü gölgelemeyen, tarihî bağlamı açıklayan bir dille ele alınması daha yerindedir. Evliliğin yalnızca iki kişiyi değil, iki aileyi ya da iki topluluğu da birbirine yaklaştırabildiği düşüncesini yansıtır.
Sıhriyet Peyda Etmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- İki köklü aile arasında yapılan evlilik için sıhriyet peyda etmek, aile bağlarını güçlendiren eski bir yol sayılırdı.
- Bey, komşu aşiretle sıhriyet peyda etmek yoluyla uzun süredir devam eden çekişmeyi yumuşatmaya çalıştı.
- O dönemde hanedanlar, güç kazanmak için sıhriyet peyda etmeye büyük önem verirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıhriyet, evlilik yoluyla doğan akrabalığı, hısımlığı anlatan eski bir sözcüktür. Kan bağıyla değil, evlilik bağıyla kurulan yakınlığı karşılar. Sıhriyet peyda etmek de bu tür bir akrabalık bağı oluşturmak, iki aileyi evlilikle birbirine bağlamak demektir.
Tarihî bağlamlarda çoğu zaman siyasi ya da toplumsal bağ kurmak için anılırdı. Hanedanlar, aşiretler ve aileler, evlilik yoluyla hısımlık oluşturarak ilişkilerini sağlamlaştırırdı. Böylece taraflar arasında akrabalık bağı doğar, ortak ilişkiler daha kalıcı hâle gelirdi.
Pek kullanılmaz. Söz daha çok eski metinlerde, tarih ve edebiyat dilinde yer alır; kitabi, ağırbaşlı bir söyleyiştir. Gündelik konuşmada yerini genellikle akraba olmak, dünür olmak, hısım olmak gibi daha yalın ifadelere bırakmıştır.