Anlamı
kötü bir davranış, söz veya olaya ister istemez katlanmak:
'Onlar hızla geçer veya düşer; musibeti sineye çekmek millete düşer.' -T. Halman.
Detaylı Açıklama
Sineye çekmek, bir kimsenin kötü bir davranışa, kırıcı bir söze ya da istemediği bir olaya o an tepki vermeden katlanması, bunu içine atması anlamında kullanılır. Sine, halk dilinde göğüs ve kalp bölgesini anlatır; deyim de kırgınlığın orada, içeride tutulduğunu ima eder. Yöneticisinin haksız eleştirisini büyütmemek için susan bir çalışan ya da aile içindeki incitici bir sözü o an için görmezden gelen biri, sözün tipik kullanımıdır. Söz hüzünlü ve kabullenici bir renk taşır; ancak her haksızlığa susmayı bir erdem gibi sunmaz. Bazen ortamı yatıştırmak için seçilen geçici bir sükûneti, bazen de kişinin içinde büyüyen ağır bir kırgınlığı anlatır. Bu yönüyle deyim çoğu zaman gönüllü bir olgunluğu değil, zorunlu ya da geçici bir suskunluğu ifade eder.
Sineye Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantıda söylenen kırıcı sözü o an için sineye çekti, konuyu daha sakin bir zamanda konuşmaya karar verdi.
- Yöneticisinin haksız eleştirisini bir süre sineye çeken çalışan, sonra durumu insan kaynaklarıyla paylaşmayı seçti.
- Aile içindeki eski kırgınlığı sineye çekmiş görünüyordu ama bu konuyu açıkça konuşmadan rahat edemeyeceğini biliyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sine Farsça kökenli bir kelimedir; göğüs, kalp bölgesi, içsel duygu dünyası anlamlarını taşır. Türkçeye Osmanlıca yoluyla girmiş ve manevi anlatım dilinin temel kavramlarından biri olmuştur. Klasik divan şiirinde sık karşımıza çıkar.
Söz, haksızlığa ya da kırıcı bir söze karşı o anda tepki göstermeden katlanma tutumunu yansıtır. Bu bazen ortamı yatıştırmak için seçilen geçici bir sükunet, bazen de kişinin içinde büyüyen bir kırgınlık olabilir.
Modern bağlamda söz kırgınlığı içte tutma, o an tartışmayı büyütmeme ve daha sonra konuşmak üzere susma gibi durumları anlatır. Ancak sürekli haksızlığa uğranan ilişkilerde sınır koymak ve yardım istemek de önemlidir.