Anlamı
birdenbire sinirlenmek veya davranışlarını denetleyememek:
'... moda deyince çıldırmaz, çok gülerse siniri tutup sonra yarım saat ağlamaz.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Siniri tutmak, bir kimsenin aniden sinirlenmesi, beklenmedik biçimde öfkelenmesi ya da o an kendini denetlemekte zorlanması anlamında kullanılır. Uzun bir bekleyişin sonunda bir anda parlayan biri ya da aşırı yorgunlukla kendini tutamayan bir çalışan, sözün tipik kullanımıdır. Kalıp sürekli bir huydan değil, belli bir anda ortaya çıkan geçici ama yoğun bir tepkiden söz eder; kalıcı bir mizacı değil, o ana özgü ani bir öfke yükselişini anlatır. Siniri oynamak öfkenin ilk hafif belirtisini imlerken, siniri tutmak denetimi zorlayan daha ağır bir aşamayı gösterir. Anlatımda önemli olan, kişinin bu ani öfkeyi fark edip duruma zarar vermeden yönetebilmesidir; söz sakinleşme ihtiyacını da sezdirir. Bu ani çıkış, çoğu zaman ardından bir sakinleşme ve kimi durumda pişmanlık evresini de beraberinde getirir.
Siniri Tutmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzun süren bekleyişin sonunda siniri tutan yolcu, sesini yükseltmeden görevliye durumu sormaya çalıştı.
- Beklenmedik kötü haberle siniri tutan akrabamız, bir süre ne söyleyeceğini bilemeden öylece kaldı.
- Aşırı yorgunlukla siniri tutan profesyonel sonunda istirahat etmeye karar vermek zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Söz sürekli bir huyu değil, belli bir anda beklenmedik biçimde ortaya çıkan geçici bir öfkeyi anlatır. Sinir sahibi olmaktan farklı olarak süreksiz, ani ve kişiyi o an ele geçiren bir tepkiyi bildirir.
Siniri oynamak öfkenin başlangıç anını, daha hafif duygusal tepkiyi ifade eder. Siniri tutmak ise daha yoğun, davranış kontrolünü kaybetmeye varan bir tepkiyi anlatır. Siniri tutmak, öfkenin denetimi zorlayan daha ağır bir aşamasını imler.
Çağdaş bağlamda söz beklenmedik kötü haberler, aşırı yorgunluk ve üst üste gelen aksilikler gibi durumlar için kullanılır. Kişinin bir anda parlayıp kendini tutamadığı anları anlatır.