Anlamı
dayak yemeyi hak edecek davranışta bulunmak.
Detaylı Açıklama
Sırtı kaşınmak, bir kimsenin kavga çıkaracak, başını belaya sokacak ya da karşısındakini kışkırtacak ölçüsüz davranışlarda bulunması anlamına gelen kaba ve tehdit çağrışımlı bir sözdür. Eski ve teklifsiz kullanımda, kişinin sanki dayak arıyormuş gibi davrandığı alaylı biçimde söylenir. Bu yönüyle söz, davranışı eleştirirken aynı zamanda şiddet iması da taşır; bu nedenle onaylayıcı değil, mesafeli bir dille açıklanmalıdır. Sürekli sataşan, ortamı geren, ölçüyü kaçıran biri için kullanılır; ancak anlatımda dayağı hak etmek gibi bir yargı kurmak doğru olmaz. Deyim, kaba konuşma içinde uyarı ya da gözdağı havasıyla geçer. Birinin kışkırtıcı ve ölçüsüz tutumunu eleştiren, fakat şiddet çağrışımı nedeniyle dikkatli kullanılması gereken bir sözdür.
Sırtı Kaşınmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Durup dururken herkese sataşıyor; bu kaba dille söylenecek olursa, galiba yine sırtı kaşınıyor.
- Toplantıda herkesi kışkırtınca bazıları onun için sırtı kaşınıyor demeye başladı.
- Sürekli laf atıp ortamı gerince arkadaşları, sırtı kaşınıyor diye onu uyarmak zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin sırtının âdeta belaya hazır, kavgayı çağırır hâle geldiği imgesini kurar. Eski kaba söyleyişte bu imge dayak çağrışımı taşır. Bu yüzden söz, birinin kışkırtıcı ve ölçüsüz davranışlarını anlatırken şiddeti onaylamadan, mesafeli biçimde kullanılmalıdır.
Sürekli sataşan, kural tanımayan, karşısındakini kışkırtan ve ortamı geren kimseler için söylenir. Böyle biri başını belaya sokacak biçimde davranıyor gibi görülür. Söz, bu ölçüsüz ve kavgaya açık tutumu yerer; ancak bunu şiddeti hak etme anlamında düşünmemek gerekir.
Genellikle yarı şaka, yarı tehdit bir dille söylenir. Hem karşıdakinin ölçüsüzlüğüyle alay eder hem de ortamın gerildiğini sezdirir. Bu yüzden söz, resmî değil, teklifsiz ve kaba bir söyleyiştir; özellikle şiddet çağrışımı nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.