Anlamı
birine sorular sorup cevaplarını istemek:
'Yüksek tahsilli olup olmadığımızı anlamak için bizi kara cümleden bile değil de imladan sıygaya çektiler.' -F. R. Atay.
Detaylı Açıklama
Sıygaya çekmek, birine ayrıntılı sorular sorup ondan hesap sormak, onu sıkı bir sorgudan geçirmek anlamına gelir. Kişi, bir konuda bilgi almak ya da bir durumu aydınlatmak için karşısındakini adeta sorguya çeker; peş peşe sorularla onu sıkıştırır. Söz, sıradan bir soru sormaktan çok, ısrarlı ve sıkı bir sorgulamayı imler; sıygaya çekilen kişi baskı altında, hesap verir konumdadır. Bir amirin çalışanı olan biteni ayrıntısıyla sorması, bir soruşturmada birinin didik didik sorgulanması bu sözle karşılanır. İçinde bir denetim, bir hesap sorma havası vardır; çoğu zaman sorgulanan taraf rahatsız olur. Birini ayrıntılı, ısrarlı sorularla sorguya çekip ondan tek tek hesap sormayı anlatan güçlü bir sözdür.
Sıygaya Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Gece nerede olduğunu öğrenmek için babası onu uzun uzun sıygaya çekti.
- Müfettiş, kayıtlardaki açığı fark edince bütün görevlileri tek tek sıygaya çekti.
- Ne olup bittiğini anlamak isteyince herkesi sıygaya çekip ayrıntılı sorular sordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıradan soru sormaktan çok, ısrarlı ve sıkı bir sorgulamayı imler. Kişi tek bir soruyla yetinmez; peş peşe, ayrıntılı sorularla karşısındakini sıkıştırır. Sıygaya çekilen kişi baskı altında, hesap verir bir konumda bulunur; bu yönüyle söz güçlü bir sorgulamayı anlatır.
İçinde bir denetim ve hesap sorma havası taşır. Sorgulayan taraf üstün, sorgulanan taraf hesap verir konumdadır. Çoğu zaman sıygaya çekilen kişi bu ısrarlı sorgudan rahatsız olur; bu yüzden söz, gergin ve zorlayıcı bir sahneyi çağrıştırır.
Bir amirin olan biteni ayrıntısıyla sorması, bir soruşturmada birinin didik didik sorgulanması, bir kuşkunun aydınlatılmaya çalışılması gibi durumlarda kullanılır. Ortak nokta, bir kişinin ısrarlı sorularla hesap vermeye zorlanmasıdır.