Anlamı
konuşurken birçok konuya değinerek anlatmak isteği konudan uzaklaşmak:
'Konuştuğu konu üstünde, sözü dağıtmadan dikkatini, bilgisini onun kadar toplayan insan görmedim.' -Y. Z. Ortaç.
Detaylı Açıklama
Konuşurken birçok konuya değinerek asıl anlatılmak istenen konudan uzaklaşmak, lafı dağınık bir biçimde sürdürmek sözü dağıtmak sözüyle anlatılır. Bir kimsenin konuşmasını tek bir konuda toplayamayıp oradan oraya atlamasını betimler. Sürekli başka konulara atlayıp asıl meseleyi unutturan ya da ayrıntılara boğulup ne demek istediği anlaşılmayan biri sözü dağıtır. İfade çoğunlukla olumsuzdur; dağınıklık bildirir. Söz sözü açmaktan ayrılır: söz sözü açmak bir konunun başka konuları çağrıştırarak sohbetin doğal biçimde uzamasıdır ve çoğunlukla olumludur; sözü dağıtmak ise asıl konudan uzaklaşıp dağınık konuşmayı olumsuz biçimde anlatır. Sözü dağıtmak, yani konuşmayı bir noktada toplayamayıp yaymak imgesi, derli toplu olmayan bir anlatımı somutlaştırır; çoğunlukla bir kimsenin asıl konuda kalamayıp dikkatini dağıttığı, dinleyeni yorduğu durumları eleştirel biçimde betimler.
Sözü Dağıtmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sunumun ortasında yan konulara sapınca sözü dağıttı ve dinleyenlerin dikkati azaldı.
- Anlatırken sürekli başka konulara atladı, sözü dağıtınca asıl meseleyi unuttuk.
- Ayrıntılara boğulup sözü dağıtınca dinleyenler ne demek istediğini bir türlü anlayamadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sözü dağıtmak, asıl konudan uzaklaşıp dağınık konuşmayı olumsuz biçimde anlatır. Söz sözü açmak ise bir konunun başka konuları çağrıştırarak sohbetin doğal biçimde uzamasıdır ve çoğunlukla olumludur. İlki dağınıklığı, ikincisi keyifli akışı vurgular.
Çoğunlukla olumsuz; dağınıklık bildirir. Bir kimsenin asıl konuda kalamayıp birçok konuya değinerek dağınık konuşmasını anlatır. Bir anlatımın derli toplu olmamasını, konuşanın dikkatini toplayamamasını eleştirel biçimde öne çıkarır.
Bir kimse konuşurken asıl konudan uzaklaşıp birçok konuya atladığında. Sürekli başka konulara geçen, ayrıntılara boğulan ya da ne demek istediği anlaşılmayan biri için kullanılır; derli toplu olmayan, dinleyeni yoran bir anlatımı belirtir.