Anlamı
gereğinden çok konuşmak:
'Bu hesapları yapabildiğimi göstermek için bu kadar sözü uzatıyorum.' -A. Midhat.
Detaylı Açıklama
Gereğinden çok konuşmak, bir konuyu gerekenden fazla uzatıp dinleyeni yormak sözü uzatmak sözüyle anlatılır. Kısaca anlatılabilecek bir şeyi gereksiz yere uzatmayı betimler. Asıl noktaya bir türlü gelmeyen, ayrıntılara boğulup dinleyenleri sıkan ya da kısaca söyleyebilecekken lafı uzattıkça uzatan biri sözü uzatır. İfade çoğunlukla olumsuzdur; gereksizlik ve usandırma bildirir. Çoğunlukla dinleyenin yorulduğunu, sabrının taştığını ima eder. Sözü dağıtmaktan ayrılır: sözü uzatmak bir konuyu gereğinden fazla uzun anlatmaktır, konu aynı kalır ama gereksiz uzar; sözü dağıtmak ise asıl konudan uzaklaşıp birçok konuya değinmektir. İlki uzunluğu, ikincisi dağınıklığı vurgular. Az ve öz konuşmanın değerini dolaylı olarak hatırlatır; gereksiz uzatmanın dinleyeni sıktığını, asıl noktaya gelmenin önemini sezdirir.
Sözü Uzatmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu hesapları yapabildiğimi göstermek için bu kadar sözü uzatıyorum, kusura bakmayın.
- Asıl noktaya bir türlü gelmedi, sözü uzattıkça uzattı, dinleyenler sıkıldı.
- Kısaca anlatabilecekken gereksiz ayrıntılara boğulup sözü uzatınca dinleyenlerin hepsi esnemeye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğunlukla olumsuz; gereksizlik ve usandırma bildirir. Kısaca söylenebilecek bir şeyin gereksiz yere uzatıldığını anlatır. Çoğunlukla dinleyenin yorulduğunu, sabrının taştığını ima eder; gereksiz uzun konuşmayı eleştirel biçimde öne çıkarır.
Sözü uzatmak, bir konuyu gereğinden fazla uzun anlatmaktır; konu aynı kalır ama gereksiz uzar. Sözü dağıtmak ise asıl konudan uzaklaşıp birçok konuya değinmektir. İlki uzunluğu, ikincisi dağınıklığı vurgular.
Az ve öz konuşmanın değeri. Gereksiz uzatmanın dinleyeni sıktığını, asıl noktaya gelmenin önemini sezdirir. Söz, lafı gereksiz uzatmak yerine kısa ve net konuşmanın daha etkili olduğunu dolaylı biçimde öğütler.