Anlamı
ölçülü konuşmak.
Detaylı Açıklama
Ölçülü konuşmak, söyleyeceklerini önceden düşünüp tartarak, dikkatli bir biçimde dile getirmek sözü tartmak sözüyle anlatılır. Bir kimsenin konuşmadan önce sözlerini ölçüp biçmesini, sakıncalı olabilecek şeyleri söylememesini betimler. Her kelimesini özenle seçip düşünmeden bir şey söylemeyen, hassas bir konuda kimseyi incitmemek için dikkatli konuşan biri sözünü tartar. İfade olumlu; ölçülülük ve dikkat bildirir. Sözü tartmak, yani terazide tartar gibi ölçüp biçmek imgesi, dikkatli ve ihtiyatlı bir konuşmayı somutlaştırır. Sözünü esirgememenin neredeyse karşıtıdır: biri ölçüp biçerek konuşmayı, diğeri düşündüğünü çekinmeden söylemeyi anlatır. Çoğunlukla söyleyeceklerini önceden düşünen, kimseyi incitmeden ve yanlış anlaşılmadan konuşan ihtiyatlı bir kişiliği takdir etmek için kullanılır; ölçülü konuşmanın değerini öne çıkarır.
Sözü Tartmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Her kelimesini özenle seçer, sözünü tartarak konuşur, düşünmeden konuşmamaya dikkat ederdi.
- Hassas bir konu olduğu için sözünü tartarak konuştu, kimseyi incitmek istemiyordu.
- Toplantıda sözünü tartmadan rastgele konuşanlar, sonradan söylediklerine acı acı pişman oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi terazide tartar gibi ölçüp biçmeyi. Sözü tartmak, söyleyecekleri tıpkı tartılır gibi dikkatle ölçmek, değerlendirmek demektir. Benzetme, konuşmadan önce düşünmenin, sözleri ölçülü ve özenli seçmenin önemini somutlaştırır.
Neredeyse karşıttırlar. Sözü tartmak, ölçüp biçerek dikkatli konuşmaktır. Sözünü esirgememek ise düşündüğünü, kıracak olsa bile çekinmeden söylemektir. Biri ihtiyatı ve ölçüyü, diğeri açık sözlülüğü ve dobralığı öne çıkarır.
Olumlu; ölçülülük ve dikkat bildirir. Düşünerek, ölçülü konuşmayı anlatır. Söyleyeceklerini önceden tartan, kimseyi incitmeden ve yanlış anlaşılmadan konuşan ihtiyatlı bir kişiliği takdir eder; ölçülü konuşmanın değerini öne çıkarır.