Anlamı
1) kendisini iyi niyetli imiş gibi göstermek:
'İstanbul'a sureti haktan görünen öyle belediye başkanları geldi ki Anadolu'dan gelen hemşehrilerinin gecekondularına göz yumdu.' -A. Boysan. 2) birinin iyiliği için çalışıyor görünmek.
Detaylı Açıklama
Bir kimsenin kendisini iyi niyetli, dürüst biriymiş gibi göstermesi, gerçekte öyle olmadığı hâlde haklının yanındaymış gibi davranması sureti haktan görünmek sözüyle anlatılır. Buradaki hak, doğruluk ve haklılık demektir; söz, kötü niyeti doğruluk kisvesi altında gizlemeyi anlatır. Çıkarı için herkesin iyiliğini istiyormuş gibi davranan ya da gizli niyetini örtmek için dürüst görünen biri sureti haktan görünür. İfade olumsuz ve eleştireldir; sahte bir iyilik görüntüsünü, riyakârlığı kınar. Zamanla maskesi düşen, gerçek yüzü ortaya çıkan ikiyüzlü kişiler için kullanılır. Söz, görünüşe aldanmamak gerektiğini de dolaylı olarak hatırlatır; çünkü kötü niyetin çoğu zaman iyilik maskesi ardına gizlendiğini, gerçek niyetin zamanla açığa çıkabileceğini ima eder.
Sureti Haktan Görünmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantıda herkesin iyiliğini savunur gibi sureti haktan göründü, ama karar kendi çıkarına hizmet ediyordu.
- Herkesin iyiliğini istiyormuş gibi sureti haktan göründü, oysa derdi yalnızca kendi çıkarıydı.
- Gizli niyetini örtmek için sureti haktan göründü, ama zamanla maskesi düştü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Doğruluk, dürüstlük ve haklılık. Sureti haktan görünmek, doğruluk kisvesine bürünmek demektir. Kişi gerçekte öyle olmadığı hâlde kendini doğrunun, haklının yanındaymış gibi gösterir; söz bu sahte görüntüyü ve ikiyüzlülüğü anlatır.
Olumsuz ve eleştirel bir dille. Bir kimsenin kötü niyetini iyilik maskesiyle gizlemesini kınar. Sahte dürüstlüğü, riyakârlığı ve gerçek niyeti örten aldatıcı bir tutumu öne çıkarır; çoğunlukla maskesi düşen ikiyüzlüler için kullanılır.
Görünüşe aldanmamak gerektiği. Kötü niyetin çoğu zaman iyilik maskesi ardına gizlendiğini hatırlatır. Söz, dürüst görünen herkesin gerçekten dürüst olmayabileceğini, gerçek niyetin er geç açığa çıkacağını dolaylı biçimde ima eder.