Anlamı
gözleri sürme ile boyamak:
'Kirpiğine sürme çek, kına yak parmağına.' -R. C. Emek.
Detaylı Açıklama
Sürme çekmek, göz kapaklarının kenarına, kirpik diplerine sürme denilen siyah boyayı sürerek gözleri belirginleştirmek, süslemek anlamına gelir. Sürme, geleneksel olarak is veya çeşitli maddelerden hazırlanan, ince bir çubukla göze çekilen koyu bir kozmetiktir. Anadolu'da hem kadınların süslenmek için hem de bebeklerin ve büyüklerin gözü koruduğuna, nazardan sakındığına inanıldığı için kullanılmıştır. Söz daha çok süslenme, bakım ve gelenek bağlamında geçer; bir gelinin süslenmesi, bir kadının gözlerine sürme çekip hazırlanması gibi durumları betimler. Kullanımı çoğunlukla gerçek anlamıyladır. Bir incelik, bir hazırlanma ve geleneğe bağlılık havası söze sinmiştir; türkülerde, halk şiirinde de sevgilinin sürmeli gözleri sık işlenen bir güzellik imgesi olarak karşımıza çıkar.
Sürme Çekmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Gelin, düğüne hazırlanırken gözlerine özenle sürme çekti, bakışları böylece daha da derinleşti.
- Ninem, nazardan korur diye bebeğin gözüne incecik sürme çekmeyi hiçbir zaman ihmal etmezdi.
- Aynanın karşısına geçip sürme çekerken eli titreyince bütün makyajını baştan yapmak zorunda kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sürme, geleneksel olarak is ve çeşitli maddelerden hazırlanan koyu renkli bir kozmetiktir. İnce bir çubukla göz kapağının kenarına, kirpik diplerine çekilir. Gözleri belirginleştirip süslemek amacıyla kullanılır; bu işleme de sürme çekmek denir.
Hayır. Anadolu'da sürme süslenmenin yanı sıra gözü koruduğuna, hatta nazardan sakındığına inanıldığı için de kullanılmıştır. Bu yüzden yalnız kadınlar değil, bebekler ve büyükler için de sürme çekmek yaygın bir gelenek olmuştur.
Halk şiirinde ve türkülerde sevgilinin sürmeli gözleri sık işlenen bir güzellik imgesidir. Sürme çekmek, bakışı derinleştiren, çekicilik katan bir ayrıntı olarak anılır. Böylece söz, süslenmenin ötesinde bir güzellik ve incelik çağrışımı da taşır.