Anlamı
birini, beklenmedik, şaşırtan, sevindiren veya üzen bir olayla karşılaştırmak.
Detaylı Açıklama
Sürpriz yapmak, birini önceden haberi olmayan, beklemediği bir olayla karşılaştırıp şaşırtmak, çoğunlukla da sevindirmek anlamına gelir. Bir doğum günü kutlaması, habersiz bir ziyaret, gizlice hazırlanmış bir armağan hep bu sözle dile getirilir. Sürpriz, temelde beklenmezliğe dayanır; olayın değeri, karşıdakinin bunu hiç ummamış olmasından doğar. Söz çoğunlukla olumlu, sevindirici durumlar için kullanılsa da her zaman hoş sonuçlanmayabilir; kimi sürprizler şaşırtıcı olduğu kadar üzücü ya da tedirgin edici de olabilir. Gündelik dilde çok yaygındır; sevgi, ilgi ve incelik göstermenin bir yolu olarak sıkça geçer. İçinde bir hazırlık, bir gizlilik ve şaşırtma niyeti vardır; kişi bir şeyi bile bile saklar, doğru anı bekler ve karşısındakini beklenmedik bir anda etkilemeyi amaçlar.
Sürpriz Yapmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Doğum gününde ona gizlice hazırlanıp habersizce evine giderek büyük bir sürpriz yaptık.
- Yıllar sonra çıkıp kapıda birden belirerek annesine öyle bir sürpriz yaptı ki gözleri doldu.
- Sürpriz yapacağım derken yanlış anı seçti, adamı sevindirmek yerine büsbütün telaşlandırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Temel özelliği beklenmezliktir. Sürprizin etkisi, karşıdakinin olayı önceden hiç ummamış olmasından doğar. Bu yüzden sürpriz yapmak, bir şeyi bile bile saklamayı, doğru anı beklemeyi ve kişiyi hazırlıksız yakalayarak etkilemeyi içerir.
Her zaman değildir. Söz çoğunlukla olumlu, sevindirici durumlar için kullanılır; ancak bazı sürprizler şaşırtıcı olduğu kadar üzücü ya da tedirgin edici de olabilir. Sonucun hoş olup olmaması, olayın niteliğine ve kişinin beklentisine bağlıdır.
Çünkü sürpriz hazırlamak emek, düşünce ve incelik ister. Kişi karşısındakini sevindirmek için gizlice uğraşır, doğru anı kollar. Bu çaba, ilgi ve değer vermenin bir işareti olarak görülür; bu yüzden sürprizler çoğu zaman sevginin somut bir ifadesi sayılır.