Anlamı
tkz. yersiz, sebepsiz olarak durmadan dolaşmak:
'Galiba bu tarihî günün yüzü suyu hürmetine, Beyoğlu'nda sürtüp durdukları yanlarına kâr kaldı idi.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Sürtüp durmak, işi gücü olmadan, belli bir amaç gütmeden ortalıkta sürekli dolaşıp durmak anlamına gelir. Genellikle boş gezen, oyalanacak yer arayan, bir türlü evine oturmayıp sokaklarda vakit öldüren kişiler için kullanılır. Söz hafif bir sitem, bir azarlama havası taşır; sürtüp duran kişinin işini gücünü bıraktığı, zamanını boşa harcadığı ima edilir. Bir gencin bütün gün çarşıda pazarda amaçsızca dolaşması, birinin yapacak işi varken oradan oraya sürtmesi bu sözle ifade edilir. Konuşma dilinin teklifsiz, biraz kaba bir ifadesidir; çoğunlukla eleştiren, iş bilmezlikle suçlayan bir dille söylenir. Aylaklığı, başıboşluğu ve amaçsız gezinmeyi tek bir sözde toplar; kişinin ne yapacağını bilmez bir hâlde ortalıkta dolandığını vurgular.
Sürtüp Durmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sınavlar kapıda ama o bütün gün dışarıda sürtüp duruyor, eline hiç kitap almıyor.
- İş bulmak yerine sabahtan akşama mahalle aralarında sürtüp durmasına babası çok kızıyordu.
- Canı sıkılınca çarşıya iner, alacak bir şeyi olmadan saatlerce oralarda sürtüp dururdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İşi gücü olduğu hâlde bunları bırakıp amaçsızca dolaşan, boş gezen kişiler için söylenir. Yapacak işi varken sokaklarda vakit öldüren, oradan oraya oyalanan biri sürtüp durmakla suçlanır; söz bu aylak tavrı yerer.
Genellikle sitem, azar ve eleştiri tonu taşır. Konuşma dilinin teklifsiz, biraz kaba bir ifadesidir. Sürtüp duran kişinin zamanını boşa harcadığı, işini gücünü savsakladığı ima edilir; bu yüzden söz çoğunlukla kızgın veya küçümseyen bir ağızla kullanılır.
Hayır, yalnızca dolaşmayı değil, amaçsız ve sürekli dolaşmayı anlatır. Kişi bir yere gitmek için değil, oyalanmak, vakit geçirmek için gezinir. Durmak fiili de bu boşluğun sürekliliğini, bitip tükenmeyen bir aylaklığı vurgular.