Anlamı
alay 1) uzak bir yere yayan gitmeye hazırlanmak; 2) hızlıca koşmak, kaçmak:
'En iyisi, çantayı da tabancayı da atıp tabanları yağlamaktı.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir yerden hızla uzaklaşmak, koşarak kaçmak ya da yola düşmeye hazırlanmak anlamında kullanılır. Genellikle acele, korku ya da yakalanmama isteği taşıyan hareketler için söylenir. Günlük dilde şaka yollu da kullanılabilir; biri hızlıca çıkıp gittiğinde ya da koşarak uzaklaştığında bu ifade doğal durur. Deyimin içinde hareket, telaş ve çabukluk vurgusu vardır. Bu yüzden özellikle kaçış, kovalamaca, ani ayrılış veya yürüyerek uzun yola çıkma gibi durumları canlı biçimde anlatır. Bir çocuğun yaramazlık yapıp hemen koşarak uzaklaşması, birinin kötü haberi alıp hızla çıkması ya da uzun bir yola yaya olarak çıkmaya karar veren birinin tavrı bu deyimle ifade edilebilir. Deyim hem gerçek anlamda hızlı yürümeyi hem de mecaz olarak bir ortamdan çabucak ayrılmayı kapsar.
Örnek Cümleler
- Komşunun oğlu yine tabanları yağlamış, mahalle çalkalandı.
- O kadar zorlandı ki sonunda tabanları yağladı.
- Dün akşam yine tabanları yağlamış, kimse şaşırmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
En çok kaçmak için kullanılır, ama hızlıca uzaklaşmak veya yola koyulmak anlamında da söylenebilir. Deyim hem gerçek anlamda hızlı yürümeyi hem de mecaz olarak bir ortamdan çabucak ayrılmayı kapsar.
Evet, günlük konuşmada biri hızlıca giderse esprili biçimde de kullanılabilir. Bu deyim, bir yerden hızla uzaklaşmak, koşarak kaçmak ya da yola düşmeye hazırlanmak anlamında kullanılır.
Acele, telaş ve hızlı hareket etme duygusu öne çıkar. Günlük dilde şaka yollu da kullanılabilir; biri hızlıca çıkıp gittiğinde ya da koşarak uzaklaştığında bu ifade doğal durur.