Deyim

Etekleri Tutuşmak Ne Demek?

Anlamı

çok telaşlanmak:
'Öğleden sonra vali yine kıza köpüre arayınca komiser Zihni 'nin etekleri iyice tutuştu.' -M. İzgü.

Detaylı Açıklama

Etekleri tutuşmak, çok telaşlanmak anlamındadır. Görüntü eteğine ateş değmiş birinin panikle oradan oraya koşmasından gelir; kalıp bu ani ve şiddetli telaşı her türlü sıkışmışlığa taşır. Tanımdaki çok sözü telaşın ölçüsünü belirler: hafif bir acele değil, büyük bir telaş söz konusudur; bu telaşın kişiyi nasıl etkilediğini ise bağlam gösterir. Kalıpta etekler iyelik ekiyle telaşa kapılan kişiye bağlanır: komiserin etekleri. Kalıp bir üstün sert bir telefonunda, bir son teslim gününde, bir misafir gelmeden hemen önce ya da bir yangın, bir kaza haberinde geçebilir. İyice, büsbütün gibi sözlerle güçlendirilebilir. Konuşan bu telaşı bir alayla da anlatabilir; kalıbın abartılı görüntüsü bir gülümseme taşır. Telaşın nedeni ayrı bir yan cümlede söylenebilir.

Örnek Cümleler

  1. Genel müdürün bir saat sonra fabrikaya geleceğini öğrenen şefin etekleri tutuştu.
  2. Tezini teslim etmesine bir gün kala bilgisayarı bozulan Seda'nın etekleri tutuştu.
  3. Misafirlerin kapıda olduğunu duyan ev sahibinin etekleri tutuştu; yemek henüz ocaktaydı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Cümle şöyledir: Öğleden sonra vali yine kıza köpüre arayınca komiser Zihni'nin etekleri iyice tutuştu. Valinin öfkeyle yeniden araması komiserin telaşını büyütür. Yine sözü aramanın tekrarlandığını, iyice sözü de telaşın bu aramayla arttığını gösterir.

Paçası tutuşmak da telaşlanmaktır; iki kalıp bir giysinin tutuşması görüntüsünü paylaşır. Etekleri tutuşmanın tanımı ise çok sözüyle telaşın ölçüsünü yükseltir. Biri paçayı, öteki eteği anar; görüntü bedenin alt kısmında başlayan bir yangındır.

Acele işe şeytan karışır, düşünüp taşınmadan ivedi olarak yapılan işten iyi sonuç alınamayacağını söyler. Etekleri tutuşan kişi bu telaşla düşünüp taşınmadan, aceleyle bir işe girişirse atasözünün yargısı onun için de geçerli olur. Kalıp telaşı, atasözü telaşla yapılan işin sonucunu anlatır.