Anlamı
beklenmeyen bir durum karşısında şaşırıp kalmak:
'Gelmeyecek mi? Neden gelmedi? diye sordukları vakit tavan başıma yıkılıyordu.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Tavan başına çökmek, bir kişinin beklemediği, umulmadık kötü bir haber ya da durumla karşılaştığında büyük bir şaşkınlık ve çaresizlik içinde donup kalması anlamına gelen bir deyimdir. Kişi öyle ağır, öyle beklenmedik bir durumla karşılaşır ki sanki üstündeki tavan başına çökmüş gibi olur; gözü kararır, ne yapacağını bilemez, olduğu yerde kalakalır. Deyim, ansızın gelen büyük bir üzüntünün ya da kötü bir haberin insanı nasıl sarstığını anlatmak için kullanılır. Yıkılmak biçimiyle de söylenen söz, çaresizliğin ve şaşkınlığın en yoğun hâlini betimler. Kötü bir haber alan birinin dünyası başına yıkılır, tavan başına çöker. Beklenmedik kötü bir durum karşısında şaşırıp çaresiz kalmayı anlatan yaygın bir deyimdir.
Tavan Başına Çökmek (yıkılmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kaza haberini duyunca sanki tavan başına çöktü, uzun süre tek bir kelime edemeden öylece kaldı.
- Bütün emeğinin boşa gittiğini öğrenince adamın tavan başına çökmüş, gözleri bir noktaya dalmıştı.
- Beklenmedik o kötü haber gelince tavan başına çöken kadın, ne diyeceğini bilemeden uzun uzun sustu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kişinin beklemediği, umulmadık kötü bir haber ya da durumla karşılaştığında büyük bir şaşkınlık ve çaresizlik içinde donup kalmasını karşılar. Kişi öyle ağır bir durumla karşılaşır ki gözü kararır, ne yapacağını bilemez.
Deyimde, kişinin üstündeki tavanın başına çökmesi imgesi kullanılır. Bu güçlü benzetme, beklenmedik bir kötülüğün insanı nasıl sarstığını, onu nasıl çaresiz bıraktığını çarpıcı biçimde anlatır. Ağır bir yıkılışı imler.
Ansızın gelen büyük bir üzüntünün ya da kötü bir haberin insanı sarstığı durumlarda kullanılır. Yıkılmak biçimiyle de söylenen söz, çaresizliğin ve şaşkınlığın en yoğun hâlini betimler. Kötü bir haber alan birinin durumunu anlatır.