Anlamı
1) ortalığı altüst etmek:
'Uzaktaki yoldan açık bir otomobilin tozu dumana katarak kasabaya geldiği görüldü.' -H. Taner. 2) toz kaldırarak hızla gitmek veya kaçmak:
'Aliş tozu dumana katarak kulübeye seğirtirken o da arkadaşlarının birini aramaya çıktı.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Tozu dumana katmak, birinci anlamıyla ortalığı altüst etmek, büyük bir karışıklık ve telaş yaratmak; ikinci anlamıyla ise toz kaldırarak hızla gitmek ya da kaçmak anlamına gelen bir deyimdir. Birinci anlamda kişi ya da bir güç, bulunduğu yerde büyük bir karmaşa, bir hareketlilik yaratır; ortalığı birbirine katar. İkinci anlamda ise biri, bir araçla ya da koşarak öyle hızlı gider ki arkasında koca bir toz bulutu bırakır. Deyimdeki tozu dumana katmak kalıbı, ya büyük bir karışıklık yaratmayı ya da hızla gidip toz kaldırmayı anlatır. Söz çoğunlukla ortalığın karıştığı ya da hızlı bir gidişin yaşandığı durumlarda kullanılır. Uzaktan gelen atlılar, tozu dumana katarak kasabaya doğru dörtnala ilerliyordu. Ortalığı altüst etmeyi ya da toz kaldırarak hızla gitmeyi anlatan bir deyimdir.
Tozu Dumana Katmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Uzaktaki kupkuru yoldan tozu dumana katarak kasabaya doğru dörtnala gelen atlıların çıkardığı gürültü, meydanda oturan herkesin merakla o yöne dönmesine yol açtı.
- Herkesin sakin sakin oturduğu toplantıya dalıp ortalığı bir anda birbirine katan adam, öne sürdüğü iddialarla resmen tozu dumana kattıktan sonra kapıyı çarpıp çıktı.
- Yarışın başlamasıyla birlikte tozu dumana katarak fırlayan yarış arabaları, pistin kuru zemininde arkalarında öyle bir toz bulutu bıraktı ki bir an hiçbir şey görünmedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla ortalığı altüst etmek, büyük bir karışıklık ve telaş yaratmak; ikinci anlamıyla toz kaldırarak hızla gitmek ya da kaçmak anlamına gelir. Bir yerde büyük bir karmaşa yaratmayı ya da hızla gidip toz kaldırmayı anlatan bir deyimdir.
Birinci anlamda tozu dumana katmak, bir kişinin ya da bir gücün bulunduğu yerde büyük bir karmaşa, bir hareketlilik yaratmasını, ortalığı birbirine katmasını anlatır. Bir yeri altüst edip karıştırmayı belirten bir kullanımdır. Büyük bir kargaşayı anlatır.
Çoğunlukla ortalığın karıştığı ya da hızlı bir gidişin yaşandığı durumlarda kullanılır. Uzaktan tozu dumana katarak dörtnala gelen atlılar buna örnektir. Ortalığı altüst etmeyi ya da toz kaldırarak hızla gitmeyi belirten bir söz olarak geçer.