Anlamı
1) tüccar züğürtleyince, belki bir kimsede alacağım kalmıştır diye eski defterlerini gözden geçirir; 2) vaktiyle önemli işler yapmış olanlar, düşkünlüklerinde eski durumlarını anarak, anlatarak avunmaya çalışırlar.
Detaylı Açıklama
Tüccar züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar; parasız düşen bir tüccarın, belki birinde kalmış bir alacağı vardır diye geçmiş hesap defterlerini karıştırmasından yola çıkan bir atasözüdür. Söz mecazi olarak, bir zamanlar önemli işler yapmış, iyi günler görmüş kişilerin düşkün duruma düştüklerinde eski durumlarını anıp anlatarak avunmaya çalıştıklarını anlatır. Bu atasözü, aynı anlama gelen tüccar züğürtleyince eski defterleri karıştırır sözüyle yakından ilişkilidir. Deyimdeki züğürtlemek sözcüğü, parasız, yoksul duruma düşmek anlamı taşır. Söz çoğunlukla eski günlerini anarak avunan düşkün kişiler için kullanılır. Bir zamanlar çok ünlüydü, şimdi hep o günleri anlatıyor; tüccar züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar. Geçmişin parlak günlerini anmak, bugünkü sıkıntıyı bir nebze hafifletir. Düşkünlükte geçmişe sığınıp avunmayı anlatan bir atasözüdür.
Tüccar Züğürtleyince Geçmiş Defterleri Yoklar Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bir zamanlar sahnelerin en gözde ismiyken artık unutulan sanatçı, her fırsatta eski şöhretli günlerini anlatınca, tüccar züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar, deyip başlarını salladılar.
- Elindeki serveti yitirdikten sonra durmadan eski zenginliğinden ve itibarından söz açan adama bakıp, tüccar züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar sözünün ne kadar yerinde olduğunu düşündük.
- Emekli olup eski etkisini kaybeden yönetici, sohbetlerde hep geçmişteki başarılarını anmaya başlayınca, tüccar züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar, diye onu sevgiyle andı eski çalışanları.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Parasız düşen bir tüccarın, belki birinde kalmış bir alacağı vardır diye geçmiş defterlerini karıştırmasından yola çıkar. Mecazi olarak, iyi günler görmüş kişilerin düşkün duruma düştüklerinde eski durumlarını anıp avunmaya çalıştıklarını anlatır.
Züğürtlemek sözcüğü, parasız, yoksul duruma düşmek anlamı taşır. Bu yüzden söz, varlığını yitirip düşkün duruma gelen kişinin, geçmişteki parlak günlerine sığınıp onları anarak avunmasını anlatır. Yoksullaşmayı ve geçmişe sığınmayı belirtir.
Atasözü, aynı anlama gelen tüccar züğürtleyince eski defterleri karıştırır sözüyle yakından ilişkilidir. İkisi de düşkün duruma düşen kişilerin eski günlerini anıp avunmaya çalıştığını anlatır. İki söz birbirinin yakın karşılığıdır.