Anlamı
vurgulamak, önemini belirtmek, etkili olmasını sağlamak:
'Hecelerimiz de telaffuzda tumturak yapmak için lastik gibi çekilir.' -Y. K. Beyatlı.
Detaylı Açıklama
Tumturak yapmak, bir sözü ya da bir anlatımı vurgulu, gösterişli ve etkileyici bir biçimde söylemek; onun önemini belirtmek, dinleyende güçlü bir etki bırakmasını sağlamak anlamına gelen bir deyimdir. Kişi, bir sözü sıradan bir biçimde değil, sesini ve anlatımını güçlendirerek, âdeta süsleyip abartarak dile getirir; böylece söylediklerini daha çarpıcı ve etkili kılmaya çalışır. Deyimdeki tumturak sözcüğü, gösterişli, görkemli ve vurgulu anlatım anlamı taşır. Söz çoğunlukla bir anlatımın etkili ve gösterişli kılındığı durumlarda kullanılır. Konuşmasında her sözcüğe tumturak yapan hatip, dinleyicileri kısa sürede etkisi altına aldı. Bir sözü vurgulu ve etkileyici bir biçimde söylemeyi, onu gösterişli kılmayı anlatan bir deyimdir. Genellikle anlatıma güç ve gösteriş katmayı belirtir.
Tumturak Yapmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sahnedeki usta hatip, konuşmasındaki her önemli sözcüğe tumturak yaparak öyle vurgulu bir anlatım tutturdu ki, salondaki dinleyiciler âdeta nefeslerini tutup onu izlediler.
- Şair, dizelerini okurken kimi hecelere tumturak yapıp onları özellikle uzatarak, şiirin duygusunu dinleyenlere çok daha etkili ve çarpıcı bir biçimde ulaştırmayı başardı.
- Sıradan bir haberi bile tumturak yaparak, abartılı vurgularla anlatan sunucu, bir süre sonra izleyicilerde bu gösterişli üsluba karşı hafif bir bıkkınlık uyandırmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir sözü ya da bir anlatımı vurgulu, gösterişli ve etkileyici bir biçimde söylemek; onun önemini belirtmek, dinleyende güçlü bir etki bırakmasını sağlamak anlamına gelir. Bir sözü sesini ve anlatımını güçlendirerek çarpıcı kılmayı anlatan bir deyimdir.
Tumturak sözcüğü, gösterişli, görkemli ve vurgulu anlatım anlamı taşır. Bu yüzden tumturak yapmak, bir sözü sıradan bir biçimde değil, süsleyip vurgulayarak daha çarpıcı kılmak demektir. Anlatıma güç ve gösteriş katmayı belirtir.
Çoğunlukla bir anlatımın etkili ve gösterişli kılındığı durumlarda kullanılır. Konuşmasında her sözcüğe tumturak yapan bir hatibin dinleyicileri etkilemesi buna örnektir. Bir sözü vurgulu ve gösterişli bir biçimde söylemeyi belirten bir söz olarak geçer.