Anlamı
istenilen biçimde ve nitelikte olmama karşısında üzüntü duymak, aşırı utanmak:
'Süleymaniye'nin avlusunu dolaşırken, utancımızdan yerin dibine gireceğimiz geldi.' -B. R. Eyuboğlu.
Detaylı Açıklama
Utancından yerin dibine girmek, bir kimsenin çok büyük bir utanç ve mahcubiyet duyması, öyle utanması ki bulunduğu yerden kaybolup gitmeyi istemesi anlamına gelen bir deyimdir. Kişi, beklenen biçimde davranamayınca, bir hata ya da eksiklik yüzünden küçük düşünce, utancından ne yapacağını bilemez; sanki yer yarılsa da içine girse diye düşünür. Deyim, utancın en ağır biçimini, insanın kendini yok saymak isteyecek kadar mahcup olmasını anlatır. Söz, çoğunlukla herkesin önünde rezil olma, beklentiyi karşılayamama gibi durumlarda kullanılır. Verdiği sözü tutamayıp herkesi mahcup edince, insan utancından yerin dibine girebilir. Bu deyim, aşırı utanç ve mahcubiyeti çarpıcı bir imgeyle dile getirir. Çok utanıp yer yarılsa da içine girmek istemeyi anlatan bir deyimdir.
Utancından Yerin Dibine Girmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Herkesin beklediği o işi bir türlü beceremeyince öyle mahcup oldu ki, utancından yerin dibine girecek gibi hissetti.
- Yanlışlıkla çok ayıp bir söz ağzından kaçınca, kadın utancından yerin dibine girip bir süre kimseyle göz göze gelemedi.
- Törende adı okununca hazır olmadığını fark eden genç, utancından yerin dibine girdi ve yüzü bir anda kıpkırmızı oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kimsenin çok büyük bir utanç ve mahcubiyet duymasını, öyle utanması ki bulunduğu yerden kaybolup gitmeyi istemesini karşılar. Utancın en ağır biçimini, insanın kendini yok saymak isteyecek kadar mahcup olmasını anlatır.
Yer yarılsa da içine girmek imgesine dayanır. Kişi öyle utanır ki sanki yerin dibine girip gözden kaybolmayı diler; deyim, insanın kendini yok saymak isteyecek kadar mahcup olmasını bu çarpıcı imgeyle anlatır.
İkisi çok yakın anlamlıdır; her ikisi de aşırı utanmayı, mahcubiyetten kaybolmak istemeyi anlatır. Utancından yerin dibine girmek, bu duyguyu biraz daha güçlü ve abartılı bir imgeyle dile getirir.