Anlamı
bir işten kurtulmak:
'Pek sıkboğaz ederlerse bakalım bir sırasını düşürebilirsek yolunda bir yalanla yakamızı kurtarırız.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yakayı kurtarmak, sıkıntı veren bir işten ya da zor bir durumdan sıyrılmak demektir. Kişi kendisini sıkıştıran şeyden bir yolunu bulup uzaklaşır ve rahatlar. Deyim, yakasından tutulan birinin kendini çekip alması görüntüsüne dayanır. Kurtulma çoğu zaman ustalıkla, bazen de bahaneye başvurularak gerçekleşir. Reşat Nuri Güntekin'in sıkboğaz edilirlerse yolunda bir yalanla yakalarını kurtaracaklarını anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Deyimde işin hakkıyla bitirilmesi değil, kişinin üzerinden atması öne çıkar. Bu yüzden söz kimi yerde hafif bir sitem tonu taşır. Borçtan, sorumluluktan, uzayan bir tartışmadan yakayı kurtarmak yaygın kullanımlardır. Kurtulan kimse çoğu zaman derin bir nefes alır. Deyim, sıkıştıran bir durumdan sıyrılmayı anlatır. Deyimin gündelik dilde sık geçmesi, herkesin er geç böyle bir sıkışıklık yaşamasıyla ilgilidir.
Yakayı (yakasını) Kurtarmak (sıyırmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Toplantı uzayınca acil bir işi olduğunu söyleyip yakayı kurtarmayı başardı.
- Bu işten yakasını kurtarmak için günlerce bahane aradı ama kimseyi ikna edemedi.
- Uzun süren soruşturmadan yakayı kurtaran memur uzun bir soluk aldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıkıntı veren bir işten ya da zor bir durumdan sıyrılmak demektir. Kişi kendisini sıkıştıran şeyden bir yolunu bulup uzaklaşır ve rahatlar. Deyimde işin hakkıyla bitirilmesi değil, kişinin onu üzerinden atması öne çıkar.
Yakasından tutulan birinin kendini çekip alması görüntüsüne dayanır. Yakadan kavranmak burada sıkıştırılmayı, çekip kurtulmak ise ondan sıyrılmayı karşılar. Görüntü, kurtulmanın son anda gerçekleştiğini de sezdirir.
Her zaman değil. Kurtulma kimi zaman ustalıkla, kimi zaman bahaneye başvurularak gerçekleşir. Bu yüzden söz hafif bir sitem tonu taşıyabilir ve kişinin sorumluluktan kaçtığını ima edebilir.