Deyim

Başından Atmak Ne Demek?

Anlamı

1) yapılması güç bir işi yapmaktan kendini kurtarmak:
'Madem bunları siz kendi başınızdan atmak istiyorsunuz, emanet olarak şu masaya bırakın.' -S. Birsel. 2) sürdürülmesi gereksiz görülen bir bağlılığa, bir ilişkiye son vermek:
'Hilmi Efendi'yi başlarından atmak yolunu arıyorlardı.' -R. H. Karay.

Detaylı Açıklama

Başından atmak iki anlamda kullanılır. Birincisi yapılması güç bir işi yapmaktan kendini kurtarmaktır. İkincisi sürdürülmesi gereksiz görülen bir bağlılığa, bir ilişkiye son vermektir. Birsel'in cümlesi birinci anlamı gösterir: madem bunları siz kendi başınızdan atmak istiyorsunuz, emanet olarak şu masaya bırakın. Karay'ın cümlesi ikinci anlamı gösterir: Hilmi Efendi'yi başlarından atmak yolunu arıyorlardı. Birinci anlamda kişi bir yükü, bir sorumluluğu başkasına bırakır ya da ondan kaçar. İkinci anlamda istenmeyen bir kişiyi, bir ortaklığı ya da bir bağı sona erdirir. Söz bir kurtulma isteğini anlatır; kimi zaman da bir sorumsuzluğu eleştirir. Atmak fiili istenmeyen şeyin bir kenara, bir daha dönülmemek üzere itilmesini sezdirir.

Örnek Cümleler

  1. Müdür zor dosyayı yeni gelen memura verip işi başından attı.
  2. Yıllardır evde kalan, hiçbir işe yardım etmeyen akrabayı sonunda başlarından attılar.
  3. Kimse o eski bahçeyle uğraşmak istemiyordu, kardeşler onu satıp başlarından attı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Madem bunları siz kendi başınızdan atmak istiyorsunuz, emanet olarak şu masaya bırakın cümlesi, bir sorumluluğun başkasına bırakılmasını gösterir. Konuşan, yükten kurtulmak isteyenlere bunu nasıl yapacaklarını söyler. Sorumluluk ortada kalmaz.

Hilmi Efendi'yi başlarından atmak yolunu arıyorlardı cümlesi ikinci anlamı, istenmeyen bir kişiden kurtulmayı gösterir. Kişiler bir ilişkiyi sona erdirmek için bir yol ararlar; bu bir kurnazlık da gerektirebilir.

Savmak geçici bir oyalamadır; istekte bulunan bir gün yine kapıyı çalabilir. Atmak ise bir yükü ya da bir kişiyi bir daha dönmemek üzere uzaklaştırır. Biri ertelemeyi, öteki kopuşu anlatır.