Anlamı
1) bir işte aldanmak; 2) dürüst davranmamak, kaypaklık etmek.
Detaylı Açıklama
Yan basmak iki ayrı durumu karşılar. Birincisi bir işte aldanmak, yanlış bir adım atıp zarara uğramaktır. İkincisi ise dürüst davranmamak, kaypaklık etmektir. İki anlam da ayağın düz basmaması görüntüsüne dayanır; adım yerini bulmaz, kayar. İlk anlamda kişi kendi zararına yanılır; ikinci anlamda ise başkasına karşı eğri davranır. Bu yüzden söz duruma göre acıma da eleştiri de taşıyabilir. Alışverişte yan basmak aldanmayı, sözünde yan basmak güvenilmezliği anlatır. Deyim çoğunlukla ticaret ve gündelik iş konuşmalarında geçer. Hangi anlamın kastedildiği cümlenin gidişinden anlaşılır. Söz, adımını doğru atamamayı iki ayrı yönde anlatır. Deyimin iki ayrı yöne açılması, aynı görüntünün hem yanılmayı hem eğriliği anlatabilmesinden ileri gelir. Bu yüzden söz tek başına duyulduğunda hangi anlamın kastedildiği hemen belli olmaz.
Yan Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bu alışverişte iyice yan bastığını ancak paraları sayarken fark edebildi.
- Verdiği sözde yan basınca kimse ona bir daha güvenmek istemedi.
- Acele karar verip yan bastığı için aylarca zararını kapatmaya uğraştı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki ayrı durumu karşılar. Birincisi bir işte aldanmak, yanlış bir adım atıp zarara uğramaktır. İkincisi ise dürüst davranmamak, kaypaklık etmektir. Her iki anlam da ayağın düz basmaması görüntüsüne dayanır.
İlk anlamda kişi kendi zararına yanılır, kurban durumundadır. İkinci anlamda ise başkasına karşı eğri davranır. Bu yüzden söz duruma göre acıma da eleştiri de taşıyabilir.
Cümlenin gidişinden anlaşılır. Alışverişte yan basmak aldanmayı, sözünde yan basmak ise güvenilmezliği anlatır. Deyim çoğunlukla ticaret ve gündelik iş konuşmalarında geçtiği için bağlam çabuk belli olur.