Anlamı
bir işe karışmayarak rahatına bakmak, keyfince yaşamak:
'Köşke kurulalım; rahatımıza, keyfimize bakıp yan gelelim.' -S. M. Alus.
Detaylı Açıklama
Yan gelmek, bir işe karışmayarak rahatına bakmak, keyfince yaşamak demektir. Deyim öbeğin yalın biçimidir; pekiştirilmiş söyleyişlerin dayandığı çekirdeği oluşturur. Yan gelmek sözünde vücudun yana yatırılması, gevşemesi düşüncesi vardır. Kişi dik durmayı bırakmış, kendini rahat bir duruma bırakmıştır. Sermet Muhtar Alus'un köşke kurulup rahatına ve keyfine bakmayı anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Deyim tek başına kullanıldığında sitem tonu daha zayıftır; yalnızca rahat bir yaşamı betimler. Eleştiri asıl olarak pekiştirilmiş biçimlerde belirginleşir. Bu yönüyle söz, bağlama göre yumuşak da sert de okunabilir. Sözde hem işe karışmama hem de kaygısızca keyfine bakma bir aradadır. Deyim, kaygısız ve rahat bir yaşayışı anlatır. Deyimin bu yalın hâli, ondan türeyen daha sert söyleyişlerin de dayanağını oluşturur.
Yan Gelmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Emekli olduktan sonra deniz kıyısındaki evinde yan gelip günlerini geçiriyordu.
- İşleri düzene girince artık biraz yan gelmeyi hak ettiğini düşünüyordu.
- Bütün yaz boyunca yan gelmekten başka bir şey yapmadığını gülerek anlattı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işe karışmayarak rahatına bakmak, keyfince yaşamak demektir. Sözde vücudun yana yatırılması, gevşemesi düşüncesi vardır. Kişi dik durmayı bırakmış, kendini rahat bir duruma bırakmıştır. Deyimde hem işten el çekme hem de kaygısızca yaşama düşüncesi bulunur.
Vardır. Yan gelmek öbeğin yalın biçimidir ve yalnızca rahat bir yaşamı betimler. Yan gelip oturmak ise pekiştirilmiş biçimdir ve çoğunlukla bir karşılaştırma içinde, sitemli bir tonla söylenir.
Taşımaz. Tek başına kullanıldığında sitem tonu zayıftır; eleştiri asıl olarak pekiştirilmiş biçimlerde belirginleşir. Rahat bir yaşayışı betimlemesi çoğu zaman yeterli sayılır. Bağlam sertleştikçe sözün tonu da ağırlaşır.