Anlamı
1) yanında çalıştırmak:
'Ben seni yanıma alayım ama çok para veremem.' -Ö. Seyfettin. 2) geçimini sağlamak için yanında bulundurmak: Annesini yanına almış. 3) beraberinde götürmek.
Detaylı Açıklama
Yanına almak üç ayrı durumu karşılar. Birincisi bir kimseyi yanında çalıştırmaktır; usta çırağını, esnaf yardımcısını böyle alır. Ömer Seyfettin'in birini yanına alacağını ama çok para veremeyeceğini söyleyen cümlesi bu anlamı gösterir. İkincisi geçimini sağlamak için birini yanında bulundurmaktır; yaşlanan annesini yanına alan kimse bu durumdadır. Üçüncüsü ise beraberinde götürmektir ve en yalın kullanımdır. Üç anlamı birbirine bağlayan şey, birini yanında bulundurmak ya da götürmektir. İlk iki anlamda buna çoğu zaman bir gözetme, bir sorumluluk da eklenir; üçüncü anlamda ise yalnızca beraberinde götürme öne çıkar. Deyim bu yönüyle bağlama göre kimi zaman bir yer değişikliğini, kimi zaman üstlenilen bir yükümlülüğü bildirir. Gündelik konuşmada ve eski metinlerde sıkça geçer. Söz, birini yanında tutmayı ya da götürmeyi anlatır.
Yanına Almak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Usta, işi öğrensin diye komşunun oğlunu yanına almayı kabul etti.
- Annesi tek başına kalınca onu hemen yanına alıp şehre getirdi.
- Çocukları da yanına alıp uzun bir yolculuğa çıkmaya karar verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Üç ayrı durumu karşılar: bir kimseyi yanında çalıştırmak, geçimini sağlamak için yanında bulundurmak ve beraberinde götürmek. İlk iki anlamda buna çoğu zaman bir gözetme, bir sorumluluk eklenir; üçüncü anlamda ise yalnızca beraberinde götürme öne çıkar.
İlk iki anlamda bir gözetme ve sahiplenme tutumu vardır; yanına alan kimse ötekini çalıştırır ya da geçimini üstlenir. Beraberinde götürmek anlamında ise bu tutum zorunlu değildir; söz orada yalnızca bir yer değişikliğini de bildirebilir.
Cümlenin gidişinden anlaşılır. İş bağlamında çalıştırmak, aile bağlamında bakmak, yolculuk bağlamında ise beraberinde götürmek anlaşılır. Bağlam çoğu zaman tek bir anlamı öne çıkardığı için karışıklık yaşanmaz.