Anlamı
şaşılacak durumlarda 'öyle mi, doğru mu, gerçek mi?' gibi anlamlar bildiren bir söz: Onca yolu iki saatte almışlar. -Yapma!
Detaylı Açıklama
Yapma, şaşılacak bir durum karşısında öyle mi, gerçek mi anlamlarında söylenen bir sözdür. Yapma yahu biçimiyle de kullanılır ve şaşkınlık daha da belirginleşir. Kalıp bir buyruk değildir; kişiden gerçekten bir şey yapmaması istenmez. Söylenen şeyin inanılması güç bulunduğu böyle bildirilir. Onca yolu iki saatte aldıklarını duyan kimsenin yapma demesi bu kullanımdandır. Sözdeki tonlama anlamı belirler; şaşkınlık, kuşku ya da hayranlık aynı sözle verilebilir. Kalıp konuşma diline özgüdür ve yazıda ancak diyaloglarda geçer. Karşıdaki kişi bu sözü duyunca çoğunlukla anlattığını doğrulamak ister. Böylece söz, konuşmanın sürmesini de sağlar. Söz, duyulan şeye şaşırıldığını bildirir. Kalıbın kısalığı ve tonlamaya dayanması, onu konuşmanın en canlı sözlerinden biri durumuna getirir. Yazıda ancak diyaloglarda karşımıza çıkar.
Yapma (yapma Yahu) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- O uzun yolu iki saatte aldıklarını duyunca yapma yahu demekten kendini alamadı.
- Sınavı kazandığını söylediğinde arkadaşı büyük bir sevinçle yapma diye bağırdı.
- Bunca yılın ardından döndüğünü duyan komşusu şaşkınlıkla yapma yahu dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Şaşılacak bir durum karşısında öyle mi, gerçek mi anlamlarında söylenen bir sözdür. Yapma yahu biçimiyle de kullanılır ve şaşkınlık daha belirgin olur. Kalıp bir buyruk değildir.
Anlamı doğrudan tonlama belirler. Şaşkınlık, kuşku ya da hayranlık aynı sözle verilebilir; hangisinin kastedildiği sesin vurgusundan anlaşılır. Bu yüzden kalıp konuşma diline özgüdür. Kalıp bu yüzden konuşma diline özgü sayılır.
Karşıdaki kişi bu sözü duyunca çoğunlukla anlattığını doğrulamak ister. Böylece söz konuşmanın sürmesini sağlar ve anlatana ayrıntı ekleme fırsatı verir. Kalıp bu yönüyle bir ilgi göstergesidir.