Anlamı
1) çok üzülmek, yasa bürünmek, matem tutmak:
'Sen gitmezsen Ankara'da yas tutmazlar, demek dilimin ucuna kadar gelmişken tuttum.' -M. Ş. Esendal. 2) duyulan acı ve üzüntüyü bazı davranışlarla belli etmek.
Detaylı Açıklama
Yas tutmak iki yanı birlikte anlatır. Birincisi çok üzülmek, yasa bürünmektir; duygunun kendisi öne çıkar. İkincisi duyulan acı ve üzüntüyü kimi davranışlarla belli etmektir. Böylece söz hem içerideki duyguyu hem dışarıya yansıyan hâli kapsar. Memduh Şevket Esendal'ın yas tutmakla ilgili cümlesi bu kullanımı gösterir. Yas tutmanın biçimi topluma ve döneme göre değişir; sessiz kalmak, koyu renk giymek, davetlere gitmemek yaygın davranışlardır. Kalıp bir kaybın ardından söylenir ve saygıyla karşılanır. Yasın süresi kişiden kişiye değişir; kimse için ortak bir ölçü konmaz. Deyim aynı zamanda çevrenin bu süreci tanıması gerektiğini ima eder. Matem tutmak söyleyişiyle aynı anlamı taşır. Söz, bir kaybın ardından duyulan derin üzüntüyü anlatır.
Yas Tutmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Ailesi uzun süre yas tuttu, bu dönemde hiçbir davete katılmadılar.
- Yas tutan komşularına destek olmak için sırayla ziyarete gitmeyi sürdürdüler.
- Yas tutmanın herkes için aynı sürmediğini zamanla o da anladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki yanı birlikte anlatır. Birincisi çok üzülmek, yasa bürünmektir; duygunun kendisi öne çıkar. İkincisi ise duyulan acıyı kimi davranışlarla belli etmektir. Söz böylece hem iç hem dış hâli kapsar.
Topluma ve döneme göre değişir. Sessiz kalmak, koyu renk giymek ya da davetlere gitmemek yaygın davranışlardandır. Ortak bir kural yoktur; her toplulukta kendi âdetleri geçerli olur.
Süresi kişiden kişiye değişir ve kimse için ortak bir ölçü konmaz. Deyim aynı zamanda çevrenin bu süreci tanıması gerektiğini ima eder; acele ettirmek yerine anlayış göstermek beklenir.