Anlamı
yayık yaymak:
'Yayık dövmek, yağ çıkartmak yeni gelinlerin görevi.' -N. Araz.
Detaylı Açıklama
Yayık dövmek, sütün ayranını ve yağını ayırmak için yayığı çalkalamak demektir. Yayık yaymak söyleyişiyle aynı işi anlatır; aradaki fark söyleyiş tercihidir. Dövmek fiili buradaki tekrarlanan ve güç isteyen hareketi öne çıkarır. Yayık uzun süre aynı ritimle sallanır; iş sabır ve dayanıklılık ister. Nezihe Araz'ın yayık dövmenin ve yağ çıkarmanın evdeki iş bölümü içinde belirli kişilere verildiğini aktaran cümlesi, bu işin geçmişteki düzen içinde nasıl dağıtıldığını gösterir. Bu dağılım o dönemin ev düzenine ilişkin bir kayıttır. Bugün yayık dövme işini büyük ölçüde makineler yapmaktadır. Kalıp bu yüzden daha çok köy yaşamı anlatılırken geçer. Türkülerde ve halk anlatılarında sıkça karşımıza çıkar. Söz, yağ çıkarmak için yayığı çalkalamayı anlatır.
Yayık Dövmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sabah erkenden yayık dövmeye başlar, öğlene doğru yağı çıkarıp bitirirlerdi.
- Yayık dövmek göründüğü kadar kolay bir iş değildi, kollar çabuk yoruluyordu.
- Köyde yayık dövmeyi bilen son kişilerden biri olduğunu gülerek söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sütün ayranını ve yağını ayırmak için yayığı çalkalamak demektir. Dövmek fiili buradaki tekrarlanan ve güç isteyen hareketi öne çıkarır. Yayık uzun süre aynı ritimle sallanır. İş sabır ve dayanıklılık ister.
Anlamca fark yoktur, ikisi de aynı işi anlatır. Yaymak daha çok kullanılan biçimdir; dövmek ise hareketin gücünü ve tekrarını vurgular. Hangi biçimin seçildiği çoğu zaman yöreye göre değişir; ikisi de aynı işi anlatır.
Bugün yayık dövme işini büyük ölçüde makineler yapmaktadır. Kalıp bu yüzden daha çok köy yaşamı anlatılırken geçer. Türkülerde ve halk anlatılarında ise sıkça karşımıza çıkar. Türkülerde ve halk anlatılarında sıkça geçer.