Anlamı
sütün ayranını ve yağını ayırmak için yayığı çalkalamak:
'Yayık yaydım kolum şişti / Kolumdan kol bağım düştü' -Halk türküsü.
Detaylı Açıklama
Yayık yaymak, sütün ayranını ve yağını birbirinden ayırmak için yayığı çalkalamak demektir. Yayık, süt ürünlerini işlemek için kullanılan deri ya da ahşap bir kaptır. İçindeki süt uzun süre sallandığında yağ zerreleri birleşir ve ayrandan ayrılır. Kalıp bu işin adıdır ve köy yaşamının temel işlerinden birini karşılar. Bir halk türküsünde yayık yaymaktan ve bu işin yorgunluğundan söz edilmesi, uğraşın ne kadar emek istediğini gösterir. İş uzun sürer ve belirli bir ritim tutturmayı gerektirir. Yaymak fiili buradaki düzenli ve sürekli hareketi anlatır. Yayık dövmek söyleyişiyle aynı anlamı taşır. Bugün makineler yaygınlaştığı için kalıp daha çok geçmişi anlatırken kullanılır. Söz, yayığı çalkalayarak yağ çıkarmayı anlatır.
Yayık Yaymak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yayık yaymak için sabahın çok erken saatlerinde işe başlamak gerekiyordu.
- Halk türkülerinde yayık yaymanın yorgunluğu sık sık dile getirilip anlatılır.
- Nine yayık yayarken evdeki bütün çocuklar merakla başında bekleyip izlerdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sütün ayranını ve yağını birbirinden ayırmak için yayığı çalkalamak demektir. Yaymak fiili buradaki düzenli ve sürekli hareketi anlatır. Kalıp köy yaşamının temel işlerinden birini karşılar. İş uzun sürer ve emek ister.
Süt ürünlerini işlemek için kullanılan deri ya da ahşap bir kaptır. İçindeki süt uzun süre sallandığında yağ zerreleri birleşir ve ayrandan ayrılır. İş belirli bir ritim tutturmayı gerektirir.
Bugün makineler yaygınlaştığı için daha çok geçmişi anlatırken kullanılır. Türkülerde ve halk anlatılarında ise canlılığını korur. Yayık dövmek söyleyişiyle aynı anlamı taşır. Türkülerde ve halk anlatılarında canlılığını korur.