Anlamı
umutsuz, üzüntülü olmak:
'Omuzları bir ihtiyar gibi çökmüş, sesi yeise bürünmüş, kendi kendine söyleniyordu.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Yeise bürünmek, umutsuz ve üzüntülü bir hâle girmek demektir. Bürünmek fiili buradaki örtünmeyi belirtir; keder kişiyi bir giysi gibi sarar ve dışarıdan görünür duruma gelir. Kalıbın ayırt edici yanı budur; anlatılan yalnızca içteki duygu değil, o duygunun dışa yansımasıdır. Halide Edib Adıvar'ın omuzları çökmüş, sesi yeise bürünmüş kişiyi anlatan cümlesi bu görünürlüğü gösterir. Duruş, ses tonu ve yüz ifadesi değişmiştir; çevredekiler durumu hemen fark eder. Yeis duymak kalıbında duygu içeride kalabilirken burada dışarı vurur. Kalıp edebî metinlerde kişi betimlemelerinde sıkça geçer. Yazı diline özgü ağırbaşlı bir söyleyiştir. Gündelik konuşmada seyrek duyulur. Söz, umutsuzluğun kişinin hâline yansımasını anlatır. Kalıp edebî metinlerde kişi betimlemelerinde sıkça geçer ve ağırbaşlı bir anlatım sağlar.
Yeise Bürünmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Haberi aldıktan sonra bütün ev halkı bir anda yeise büründü.
- Omuzları çökmüş, sesi yeise bürünmüş bir hâlde ağır ağır odaya girdi.
- Yeise bürünen adamı görenler ona bir şey sormaya cesaret edemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Umutsuz ve üzüntülü bir hâle girmek demektir. Bürünmek fiili buradaki örtünmeyi belirtir; keder kişiyi bir giysi gibi sarar ve dışarıdan görünür duruma gelir. Kalıp duygunun dışa yansımasını öne çıkarır.
Anlatılan yalnızca içteki duygu değil, o duygunun dışa yansımasıdır. Duruş, ses tonu ve yüz ifadesi değişmiştir; çevredekiler durumu hemen fark eder. Çevredekiler durumu hemen fark eder.
Vardır. Yeis duymak kalıbında duygu içeride kalabilir, kimseye belli edilmeyebilir. Yeise bürünmekte ise duygu dışarı vurur ve kişinin bütün hâline yansır. Bürünmekte duygu kişinin bütün hâline yansır.