Anlamı
çabuk ve kuvvetli olarak yemin etmek:
'Her akşam, beş paralık alışveriş etmedim diye yemini basar.' -H. E. Adıvar.
Detaylı Açıklama
Yemini basmak, çabuk ve güçlü biçimde yemin etmek demektir. Basmak fiili buradaki hızı ve kararlılığı belirtir; kişi düşünmeden, hemen yemin eder. Halide Edib Adıvar'ın her akşam beş paralık alışveriş etmedim diye yemini basan kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıbın ayırt edici yanı, yeminin ne kadar çabuk edildiğidir. Aynı ailedeki diğer söyleyişler yeminin gücünü ya da yönünü bildirirken bu kalıp hızını öne çıkarır. Örnekte olduğu gibi söz çoğunlukla eleştirel bir tonla kullanılır; sık ve kolay yemin etmek inandırıcılığı azaltır. Yemini basan kimsenin sözüne zamanla kuşkuyla bakılır. Kalıp halk dilinde yaşar ve gündelik konuşmada duyulur. Söz, düşünmeden hemen yemin etmeyi anlatır.
Yemini Basmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sorulan her soruya hemen yemini basması dinleyenlerde kuşku uyandırmaya başladı.
- Hesabı hiç görmediğini söyleyip hemen yemini bastı ama kimse inanmadı.
- Yemini basmak yerine sakince açıklama yapması çok daha iyi olurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çabuk ve güçlü biçimde yemin etmek demektir. Basmak fiili buradaki hızı ve kararlılığı belirtir; kişi düşünmeden, hemen yemin eder. Kalıp yeminin hızını öne çıkarır. Kalıp yeminin hızını öne çıkarır.
Aynı ailedeki diğer söyleyişler yeminin gücünü ya da yönünü bildirir. Bu kalıp ise hızı vurgular; asıl mesele yeminin ne kadar çabuk edildiğidir. Asıl mesele yeminin ne kadar çabuk edildiğidir.
Çoğunlukla eleştirel bir tonla kullanılır. Sık ve kolay yemin etmek inandırıcılığı azaltır; yemini basan kimsenin sözüne zamanla kuşkuyla bakılır. Sık ve kolay yemin etmek inandırıcılığı azaltır. Yemini basan kimsenin sözüne zamanla kuşkuyla bakılır.