Anlamı
1) araca binmek üzere yolüstünde durmak; 2) bir yere varmak için bulunduğu yerden ayrılarak yolculuğa başlamak, harekete geçmek:
'Yola öğle yemeğinden sonra çıktık.' -S. Kocagöz. 3) herhangi bir şeyi esas almak, oradan başlamak:
'Bir roman konusundan yola çıkarak Salâh Birsel'in 'Dört Köşeli Üçgen'iyle Orhan Kemal'in 'Murtaza'sı arasında bir akrabalık kuruverdi.' -S. İleri.
Detaylı Açıklama
Yola çıkmak, birinci anlamıyla araca binmek üzere yolüstünde durmak demektir. İkinci ve en yaygın anlamı, bir yere varmak için bulunduğu yerden ayrılarak yolculuğa başlamaktır; Samim Kocagöz'ün yola öğle yemeğinden sonra çıktık diyen cümlesi bu kullanımı gösterir. Üçüncü anlam ise büsbütün mecazdır; herhangi bir şeyi esas almak, bir noktadan başlamak da yola çıkmak sayılır. Selim İleri'nin bir roman konusundan yola çıkarak iki yapıt arasında akrabalık kuran kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı örnekler. Bu üçüncü anlam bilimsel ve eleştirel yazıda çok kullanılır. Kalıp yola çıkmayı bildiren sözlerin en yaygınıdır ve ötekilerin tanımında da geçer. Üç anlamı bağlayan düşünce bir başlangıç noktasıdır. Söz, yolculuğa ya da bir düşünceye başlamayı anlatır.
Yola Çıkmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sabahın çok erken saatlerinde yola çıktıkları için akşama varmayı umuyorlardı.
- Yazar bu kitapta çocukluğunda dinlediği bir masaldan yola çıkarak kurgusunu kurmuş.
- Otobüsü kaçırmamak için erkenden yola çıkıp durakta uzun uzun beklemeye koyulmuşlardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla araca binmek üzere yolüstünde durmak demektir. İkinci ve en yaygın anlamı yolculuğa başlamaktır; üçüncü anlamda ise bir şeyi esas almak, bir noktadan başlamak anlatılır.
Bilimsel ve eleştirel yazıda çok kullanılır. Bir düşünceden, bir veriden ya da bir yapıttan yola çıkmak denildiğinde o şeyin çıkış noktası olarak alındığı bildirilmiş olur.
Üçünü bağlayan düşünce bir başlangıç noktasıdır. İster gerçek bir yolculuk, ister bir düşünce olsun, her durumda bir yerden hareket edilmekte ve oradan ilerlenmektedir. Kalıbın bütünlüğü bu ortak düşünceden gelir.