Anlamı
yanlış yola sapmak:
'Yollar ıssızdı, el ayak çekilmişti, sokaklarda yolu şaşırdım.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Yolu şaşırmak, yanlış yola sapmak, gideceği yolu bulamamak demektir. Yolunu şaşırmak biçimi de kullanılır. Halikarnas Balıkçısı'nın yollar ıssızdı, sokaklarda yolu şaşırdım diyen cümlesi bu kullanımı gösterir. Kalıp yol şaşmak deyiminden kuruluşuyla ayrılır; orada şaşan yolun kendisidir, burada ise şaşıran kişidir. Sorumluluğun kimde olduğu böylece değişir. Kalıp somut anlamının yanında mecaz olarak da kullanılır; doğru sayılan davranıştan sapmak da yolu şaşırmak sayılır. Bu ikinci anlam yoldan çıkmak deyimine yaklaşır, ancak yolu şaşırmakta bir yanılgı sezilir; kişi bile isteye değil, şaşırarak sapmıştır. Bu incelik kalıbı daha bağışlayıcı kılar. Söz, yanlış yola sapmayı anlatır. Kalıp somut ve mecaz anlamıyla bugün de canlıdır. Gündelik konuşmada oldukça sık duyulur.
Yolu (yolunu) Şaşırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Sisli havada tanımadığı sokaklarda yolu şaşırınca epeyce dolaşmak zorunda kaldı.
- Gençliğinde bir süre yolunu şaşırdığını kendisi de açıkça kabul ediyordu.
- Karanlık bastırdığı için ormanda yolu şaşırdıklarını ancak saatler sonra anladılar.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yanlış yola sapmak, gideceği yolu bulamamak demektir. Kalıp somut anlamının yanında mecaz olarak da kullanılır; doğru sayılan davranıştan sapmak da yolu şaşırmak sayılmaktadır. İki anlam da yerleşmiş kullanımlardır.
Kuruluşlarıyla ayrılırlar; yol şaşmakta şaşan yolun kendisidir, yolu şaşırmakta ise şaşıran kişidir. Sorumluluğun kimde olduğu bu küçük yapı farkıyla büsbütün değişmiş olur. Bu ayrım küçük ama önemli bir farktır.
Yolu şaşırmakta bir yanılgı sezilir; kişi bile isteye değil, şaşırarak sapmıştır. Bu incelik kalıbı yoldan çıkmak deyimine göre daha bağışlayıcı ve daha yumuşak kılmaktadır. Söz bu yüzden suçlayıcı bir ton taşımaz.