Anlamı
birini sözünden çıkamayacak duruma getirmek, egemenliği altına almak:
'O da sana er geç yuları takar, benden beter olursun.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Yuları takmak, birini sözünden çıkamayacak duruma getirmek, onu egemenliği altına almak demektir. Reşat Nuri Güntekin'in o da sana er geç yuları takar, benden beter olursun diyen cümlesi kalıbın tehdit tonunu gösterir. Kalıp geçişlidir; yuları takan taraf egemen olandır. Bu yönüyle söz, boyun eğen tarafın eylemini anlatan yuları ele vermek deyiminden ayrılır; iki kalıp aynı ilişkiyi iki ayrı yönden gösterir. Takmak fiili bir kez yapılan ve sonrasında süren bir işi belirtir; yular takıldıktan sonra denetim kurulmuştur. Sözde açık bir eleştiri bulunur, çünkü anlatılan şey bir kişinin iradesinin elinden alınmasıdır. Kalıp evlilik, iş ve siyaset ilişkileri için kullanılır. Söz, birini denetimi altına almayı anlatır.
Yuları Takmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Kısa sürede ona yuları takıp bütün kararları kendi başına almaya başlamıştı.
- Yuları takmaya çalıştığını fark edince aradaki ilişkiyi hemen gözden geçirdi.
- Kimseye yuları taktırmayacağını daha ilk günden açık açık söylemiş bulunuyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birini sözünden çıkamayacak duruma getirmek, onu egemenliği altına almak demektir. Kalıp geçişlidir; yuları takan taraf bu ilişkide egemen olan taraftır. Yuları takan taraf ilişkide egemen olandır.
Yuları takmak egemen olanın, yuları ele vermek ise boyun eğenin eylemini anlatır. İki kalıp aynı ilişkiyi iki ayrı yönden gösterdiği için birbirini tamamlamış olur. İki kalıp birbirini tamamlamış olur.
Bir kez yapılan ve sonrasında süren bir işi belirtir; yular takıldıktan sonra denetim kurulmuş olur. Sözde açık bir eleştiri bulunur, çünkü bir irade elden alınmaktadır.