Anlamı
birinin sözünden çıkmayacak duruma gelmek, kendi iradesiyle davranmamak.
Detaylı Açıklama
Yuları ele vermek, birinin sözünden çıkmayacak duruma gelmek, kendi iradesiyle davranmaz olmak demektir. Yuları kaptırmak biçimi de kullanılır. Kalıbın ayırt edici yanı, eylemin kişinin kendisi tarafından yapılmasıdır; yular zorla alınmamış, verilmiştir. Bu incelik kalıbı yuları takmak deyiminden ayırır; orada egemen olan taraf iş görürken burada boyun eğen taraf iş görür. Vermek fiili bu gönüllülüğü belirtir. Kaptırmak biçimi ise dikkatsizliği duyurur; kişi farkına varmadan denetimi elinden kaçırmıştır. Sözde bir eleştiri bulunur, çünkü kişi kendi iradesini bırakmıştır. Kalıp aşırı bağlılık, korku ve çıkar ilişkileri anlatılırken kullanılır. Kalıp gündelik konuşmada sıkça geçer. Söz, kendi iradesini başkasına bırakmayı anlatır. Kalıp bugün de gündelik konuşmada sıkça geçmektedir.
Yuları Ele Vermek (kaptırmak) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yuları bir kez ele verdikten sonra kendi başına karar vermesi büsbütün zorlaştı.
- Farkında olmadan yuları ele verdiğini ancak aradan uzun yıllar geçtikten sonra anladı.
- Yuları ele vermemek için baştan itibaren sınırlarını açıkça belirlemeye özen gösterdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinin sözünden çıkmayacak duruma gelmek, kendi iradesiyle davranmaz olmak demektir. Kalıbın ayırt edici yanı, yuların zorla alınmamış, kişinin kendisi tarafından verilmiş olmasıdır. Yular zorla alınmamış, kişinin kendisince verilmiştir.
Yuları takmakta egemen olan taraf iş görür; yuları ele vermekte ise boyun eğen taraf iş görür. Aynı ilişki iki ayrı yönden anlatıldığı için kalıplar birbirinden ayrılmaktadır.
Dikkatsizliği duyurur; kişi farkına varmadan denetimi elinden kaçırmıştır. Vermek fiili gönüllülüğü, kaptırmak ise gafleti bildirdiği için iki söyleyiş küçük bir tonla ayrılır. Sözde bu yüzden belirgin bir eleştiri bulunur.