Anlamı
1) yıkanıp temizlenmiş; 2) mec. suçu olmayan.
Detaylı Açıklama
Yunmuş arınmış, birinci anlamıyla yıkanıp temizlenmiş demektir. Yıkanmış biçimi de kullanılır. Yunmak fiili eski Türkçede yıkanmak anlamına gelir ve bugün tek başına neredeyse hiç kullanılmaz; ikileme onu yaşatmıştır. İkinci anlamda kalıp mecaza geçer; suçu olmayan, aklanmış kimse için de yunmuş arınmış denir. Bu geçiş kolayca anlaşılır, çünkü temizlik ile suçsuzluk arasında eski bir bağ vardır. Suçtan arınmak, kirden arınmak gibi düşünülür. Kalıp mecaz anlamıyla çoğunlukla alaylı bir tonla kullanılır; kendini temize çıkaran kimseler için söylenir. Bu kullanımda konuşan kişi aklanmaya inanmadığını sezdirir. Kalıp halk dilinde ve eski metinlerde geçer. Söz, ya yıkanıp temizlenmeyi ya da suçsuz sayılmayı anlatır. Kalıp halk dilinde ve eski metinlerde geçmektedir.
Yunmuş Arınmış (yıkanmış) Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Hamamdan yunmuş arınmış çıkıp doğruca bayram namazına gitmeyi âdet edinmişti.
- Yunmuş arınmış gibi ortalıkta rahatça dolaşması eski dostlarını epeyce şaşırtmıştı.
- Mahkemeden yunmuş arınmış çıktığını söylüyordu ama çevresi buna pek inanmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla yıkanıp temizlenmiş demektir. İkinci anlamda kalıp mecaza geçer; suçu olmayan, aklanmış kimse için de yunmuş arınmış denilerek bu söz kullanılabilir. İki anlam da yerleşmiş kullanımlardır.
Eski Türkçede yıkanmak anlamına gelir ve bugün tek başına neredeyse hiç kullanılmaz. İkileme bu eski fiili yaşatmış ve onu günümüz Türkçesine taşımayı başarmıştır. İkileme bu eski fiili bugüne taşımıştır.
Çoğunlukla alaylı bir tonla kullanılır; kendini temize çıkaran kimseler için söylenir. Bu kullanımda konuşan kişi anlatılan aklanmaya inanmadığını üstü kapalı biçimde sezdirmiş olur. Konuşan kişi aklanmaya inanmadığını sezdirir.